โกสัมพิขันธกะ: สงฆ์ที่แตกกันกลับมาพร้อมเพรียงได้อย่างไร
ยถา ธมฺโม ตถา ปติฏฺฐาหิภิกษุเมืองโกสัมพีแตกเป็นสองฝ่ายจนพระพุทธเจ้าห้ามไม่ฟัง ชาวบ้านจึงเลิกอุปถัมภ์ พระพุทธเจ้าทรงสอนวิธีดูว่าฝ่ายไห…
ฉ อายตนานิ
ประตูรับรู้ ๖ บาน — ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ทุกเรื่องที่เข้ามาในชีวิตเข้ามาทางนี้ทั้งหมด
อายตนะคือที่ต่อ แบ่งเป็นภายใน ๖ (ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ) และภายนอก ๖ (รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ธรรมารมณ์) เมื่อทั้งสองฝ่ายมาเจอกันพร้อมวิญญาณ จึงเกิดผัสสะ แล้วต่อด้วยเวทนาและตัณหาตามลำดับในปฏิจจสมุปบาท
ทรงเรียกอายตนะว่า “สิ่งทั้งปวง” เพราะไม่มีอะไรในประสบการณ์ของเราที่ไม่ผ่านทางนี้ ใครที่ดูแลประตูทั้งหกได้ ก็เท่ากับดูแลต้นทางของทุกเรื่องในชีวิต
ประตูที่รับข้อมูลมากที่สุดและเร็วที่สุด สิ่งที่เห็นซ้ำ ๆ กลายเป็นความอยากและความคิดของเราโดยที่เราไม่ได้เลือก
จัดหน้าจอแรกของมือถือให้เหลือเฉพาะสิ่งที่ตั้งใจใช้ การไม่เห็นตั้งแต่แรกง่ายกว่าการห้ามใจหลังเห็นแล้ว
เสียงเข้าถึงใจได้แม้ไม่ได้ตั้งใจฟัง ทั้งคำชม คำนินทา และเสียงรอบตัวที่กำหนดอารมณ์เราทั้งวันโดยไม่รู้ตัว
เลือกสิ่งที่ฟังระหว่างเดินทางให้ดี เพราะหนึ่งชั่วโมงที่ฟังทุกวันคือเนื้อหาที่เข้าไปในใจเรามากที่สุดในหนึ่งสัปดาห์
ประตูที่เชื่อมกับความทรงจำแรงที่สุด กลิ่นหนึ่งกลิ่นดึงความรู้สึกเก่ากลับมาได้ทั้งก้อนโดยไม่ต้องผ่านความคิด
ใช้เป็นเครื่องมือฝึกสติได้ดี เวลาได้กลิ่นอะไรชัด ๆ ให้รู้ตัวสักครู่ว่ากำลังได้กลิ่นและใจตอบสนองอย่างไร
ประตูที่ผูกกับความเคยชินประจำวันมากที่สุด เพราะเรากินทุกวันและมักกินโดยไม่ได้รู้ตัวเลยสักคำ
กินหนึ่งมื้อต่อวันโดยไม่ดูจอ รู้รสจริง ๆ ทุกคำ เป็นการฝึกสติที่ไม่ต้องหาเวลาเพิ่มเลย
ประตูที่กว้างที่สุดเพราะครอบทั้งตัว ทั้งความร้อนเย็น ความเจ็บ และความสบาย เป็นฐานที่สติกลับมาเกาะได้ง่ายที่สุด
เวลาใจฟุ้ง ให้กลับมารู้สึกที่ฝ่าเท้าหรือมือที่สัมผัสของ ความรู้สึกทางกายดึงใจกลับปัจจุบันได้ทันที
ประตูที่ทำงานตลอดเวลาแม้ปิดอีกห้าประตูหมดแล้ว รับทั้งความคิด ความจำ และอารมณ์ที่ผุดขึ้นเอง
ยอมรับว่าห้ามความคิดไม่ให้เกิดไม่ได้ สิ่งที่ทำได้คือรู้ทันว่ามันเกิดแล้ว และเลือกว่าจะเดินตามมันหรือไม่
หลักที่ใช้ได้จริงคืออินทรียสังวร — ไม่ได้แปลว่าห้ามดูห้ามฟัง แต่แปลว่ารู้ว่ากำลังรับอะไรเข้ามา และไม่ปล่อยให้มันลากไปทั้งวันโดยไม่รู้ตัว
วิธีง่ายที่สุดคือเลือกประตูที่เปิดกว้างที่สุดของตัวเองมาคุมสักบานหนึ่ง สำหรับคนยุคนี้มักเป็นตา — ลองกำหนดว่าจะไม่เปิดจอในบางช่วงของวัน แล้วสังเกตว่าทั้งวันเปลี่ยนไปแค่ไหน
คลิกเพื่อไปอ่านเนื้อหาจริงในหน้าที่อ้างถึง
ภิกษุเมืองโกสัมพีแตกเป็นสองฝ่ายจนพระพุทธเจ้าห้ามไม่ฟัง ชาวบ้านจึงเลิกอุปถัมภ์ พระพุทธเจ้าทรงสอนวิธีดูว่าฝ่ายไห…
คาถาสุดท้ายของเถรคาถา พระวังคีสะอดีตกวีทบทวนว่าเคยเร่ร่อนเพราะเมาในกาพย์กลอน จนได้ฟังธรรม แล้วทูลถามพระพุทธเจ้…
พระฉัพพัคคีย์สีกายกับต้นไม้ ใส่เครื่องประดับ ไว้ผมยาว ส่องกระจก แต่งหน้า ไปดูมหรสพ และสวดธรรมเป็นทำนองเพลง จนช…
อปทานที่สิ่งซึ่งผู้เล่านำมาถวายไม่ใช่วัตถุ แต่เป็นการเปลี่ยนตัวเอง ทั้งการถึงสรณะกลางสนามรบ พรานที่ถึงสรณะ ผู้…