ภยเภรวสูตร: เมื่อความกลัวมาเยือน

ในภยเภรวสูตร มัชฌิมนิกาย ชาณุโสณีพราหมณ์ทูลพระพุทธเจ้าว่า เสนาสนะที่เป็นป่าเปลี่ยวอยู่ได้ยาก ความสงัดทำได้ยาก การอยู่คนเดียวยินดีได้ยาก ป่าเหมือนจะชักพาใจของภิกษุผู้ยังไม่ได้สมาธิไปเสีย พระพุทธเจ้าทรงรับว่าเป็นอย่างนั้น และตรัสว่าพระองค์เองก็เคยคิดอย่างนี้เมื่อยังเป็นพระโพธิสัตว์

จากนั้นทรงเล่าว่า สมณพราหมณ์ที่มีกาย วาจา ใจ หรืออาชีวะไม่บริสุทธิ์ มีความอยากได้ มีจิตพยาบาท ถูกถีนมิทธะครอบงำ ฟุ้งซ่าน สงสัย ยกตนข่มท่าน ขลาด อยากได้ลาภสักการะ เกียจคร้าน หลงลืมสติ จิตไม่ตั้งมั่น หรือปัญญาทราม เมื่ออยู่ป่าย่อมเรียกความกลัวมาหาตัวเพราะโทษของตน รวมเป็น ๑๖ ข้อ แต่พระองค์เห็นว่าตนไม่มีโทษเหล่านั้น จึงยิ่งมั่นใจที่จะอยู่ป่า

พระองค์ยังจงใจไปอยู่ในที่น่ากลัวในคืนที่คนรู้กัน เพื่อจะได้เห็นความกลัวนั้นจริง ๆ และเมื่อความกลัวเกิดขึ้นในอิริยาบถใด ก็ทรงกำจัดมันในอิริยาบถนั้น ท้ายพระสูตรทรงเล่าการบรรลุฌาน ๔ และวิชชา ๓ ในคืนตรัสรู้ และตรัสว่าที่ยังทรงอยู่ป่าต่อไป ไม่ใช่เพราะยังมีกิเลส แต่เพื่อความอยู่เป็นสุขของพระองค์และเพื่ออนุเคราะห์คนรุ่นหลัง