ရတနသုတ်: ရတနာသုံးပါး၏ ဂုဏ်ကို သစ္စာစကားဖြင့် ဟောကြားခြင်း
ရတနသုတ္တံဗုဒ္ဓ၊ ဓမ္မ၊ သံဃာတို့၏ ဂုဏ်တော်များကို တစ်ချက်ချင်း ဖော်ပြပြီး “ဤသစ္စာစကားဖြင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရှိပါစေသော”…
ကာမသုတ္တနိဒ္ဒေသော
မဟာနိဒ္ဒေသရှိ ကာမသုတ်၏ ရှင်းလင်းချက်ဖြစ်သည်။ ကာမကို အရာဝတ္ထုကိုယ်တိုင်နှင့် လိုချင်စိတ်ကိုယ်တိုင်ဟူ၍ ခွဲပြသည်။ လိုချင်စိတ်သည် ကြံစည်ခြင်းမှ ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ သတိပေးသော ဥပမာများစွာကို ပေးပြီး မျက်မြင်အန္တရာယ်နှင့် စိတ်ထဲတွင် ပုန်းကွယ်နေသော အန္တရာယ်ကို ရှင်းပြသည်။
နိဒ္ဒေသသည် ခုဒ္ဒကနိကာယ် သုတ္တန္တပိဋကတ်ရှိ ကျမ်းဖြစ်၍ သုတ္တနိပါတ်ရှိ သုတ်များကို စကားလုံးတစ်လုံးချင်း ရှင်းလင်းသည်။ မဟာနိဒ္ဒေသသည် အဋ္ဌကဝဂ်ကို ရှင်းလင်းပြီး စူဠနိဒ္ဒေသသည် ပါရာယနဝဂ်နှင့် ခဂ္ဂဝိသာဏသုတ်ကို ရှင်းလင်းသည်။ မဟာနိဒ္ဒေသ၏ ကာမသုတ္တနိဒ္ဒေသတွင် ကာမသုတ်၏ ဂါထာများကို တစ်ပုဒ်ချင်း ကိုးကား၍ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းကို ချဲ့ထွင်ရှင်းပြထားသည်။
ကာမသုတ်တွင် အလိုရှိသည့်အတိုင်း ကာမကို ရသူသည် ကျေနပ်ဝမ်းမြောက်သော်လည်း ကာမ ဆုတ်ယုတ်သွားသောအခါ မြားဖြင့် ထိုးခံရသကဲ့သို့ ပျက်စီးသည်ဟု ဆိုသည်။ သတိရှိသူသည် မြွေခေါင်းကို ရှောင်သကဲ့သို့ ကာမကို ရှောင်ပြီး လှေထဲမှ ရေကို ခပ်ထုတ်သူကဲ့သို့ ဩဃကို ကူးမြောက်နိုင်သည်။ နိဒ္ဒေသက ကာမဟူသော စကားလုံးတွင် နှစ်ထပ်ရှိကြောင်း၊ ကာမသည် မည်သို့ ဆုတ်ယုတ်နိုင်သည်၊ ကာမကို ရှောင်ခြင်းကို အဆင့်မည်မျှ ပြုနိုင်သည်၊ အန္တရာယ်ဟူသော စကားလုံးသည် မည်သည်တို့ကို ဆိုလိုသည်ကို ထပ်ဖြည့်သည်။
နိဒ္ဒေသ၏ ရှင်းလင်းချက်သည် ပုဒ်တူစကားလုံးများ ရှည်လျားစွာ စာရင်းပြုစုထားသည့် ပုံစံရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစာမျက်နှာသည် လက်တွေ့အသုံးချနိုင်သည့် အချက်များကိုသာ ရွေးချယ်ထားသည်။
နိဒ္ဒေသသည် ကာမကို နှစ်မျိုး ခွဲသည်။ ဝတ္ထုကာမမှာ အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ နှစ်သက်ဖွယ် ထိတွေ့ရသော အရာတို့ဖြစ်ပြီး ဥစ္စာ၊ မြေယာ၊ မွေးမြူသတ္တဝါနှင့် မြို့နိုင်ငံတို့ပါ ပါဝင်သည်။ ကိလေသကာမမှာ ထိုအရာများ၌ နှစ်သက်ခြင်း၊ တပ်မက်ခြင်း၊ ကြံစည်ခြင်း၊ ပျော်မွေ့ခြင်းနှင့် စွဲလမ်းခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
တစ်ခုခုကို အလွန်လိုချင်လာသောအခါ ယခု စိတ်ပူလောင်နေသည်မှာ ပစ္စည်းကြောင့်လော၊ ကျွန်ုပ် ထည့်သွင်းလိုက်သော လိုချင်စိတ်ကြောင့်လောဟု မေးကြည့်ပါ။
နိဒ္ဒေသက ကာမ၊ သင့်အမြစ်ကို ငါမြင်ပြီ၊ သင်သည် ကြံစည်ခြင်းမှ ဖြစ်သည်၊ ငါသည် သင့်ကို မကြံစည်လျှင် သင်သည် ဤသို့ မရှိတော့ဟူသော ဂါထာကို ကိုးကားသည်။
လိုချင်သောအရာ၏ ပုံကို ထပ်ခါထပ်ခါ စိတ်ထဲ ဖော်နေမိကြောင်း သတိရသောအခါ အတွေးသည် လိုချင်စိတ်အပြည့်အဝ မဖြစ်မီ ချက်ချင်း အခြားအရာတစ်ခု လုပ်ရန် ပြောင်းလိုက်ပါ။
တစ်လမ်းမှာ ကျွန်ုပ်တို့ ရှင်သန်နေဆဲ ဥစ္စာ ဆုတ်ယုတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဥပမာ ဘုရင်က သိမ်းယူခြင်း၊ ခိုးသူ ခိုးခြင်း၊ မီးလောင်ခြင်း၊ ရေလွှမ်းမျောပါခြင်း၊ မကြည်ဖြူသော ဆွေမျိုးက ယူသွားခြင်း၊ မြှုပ်ထားသော ဥစ္စာ ရှာမတွေ့ခြင်း၊ မကောင်းစွာ လုပ်သဖြင့် အလုပ်ပျက်စီးခြင်း၊ အမျိုးထဲတွင် ဥစ္စာဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းတို့ဖြစ်ပြီး အနိစ္စဖြစ်ခြင်းသည် ရှစ်ခုမြောက် ဖြစ်သည်။ နောက်တစ်လမ်းမှာ ဥစ္စာ ရှိနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့ သေကွယ်သွားခြင်းဖြစ်သည်။ နိဒ္ဒေသက ဤအကြောင်းကို သိသူသည် သုံးစွဲသင့်သည်၊ ဒါနပြုသင့်သည်ဟူသော ဂါထာကို ကိုးကားသည်။
စုဆောင်းခြင်းအပြင် ဥစ္စာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ချမ်းသာစွာ သုံးစွဲရန်နှင့် အခြားတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ပေးကမ်းရန် ခွဲထားပါ။ မည်သည့်လမ်းဖြင့်မဆို နောက်ဆုံးတွင် ဥစ္စာနှင့် ကျွန်ုပ်တို့ ကွဲကွာရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
နှိမ်နင်းခြင်းကို ကာမ၏ အပြစ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်းဖြင့်၎င်း၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ၊ အာနာပါနသတိ၊ မရဏာနုဿတိ စသော အနုဿတိများဖြင့်၎င်း၊ ဈာန်ဖြင့်၎င်း ပြုနိုင်သည်။ အပြတ်ဖြတ်ခြင်းမှာ အရိယမဂ်မှ ဖြစ်သည်။ အပါယ်သို့ ဆောင်သော ကာမကို ဖြတ်သည့် သောတာပတ္တိမဂ်မှ စ၍ အကုန်အစင် ဖြတ်နိုင်သော အရဟတ္တမဂ်အထိ ဖြစ်သည်။
အပြတ်ဖြတ်နိုင်သည်အထိ မစောင့်ပါနှင့်။ အသက်ကို ဖြည်းဖြည်းရှူခြင်း သို့မဟုတ် သေခြင်းကို သတိရခြင်းဖြင့် လိုချင်စိတ်ကို တစ်ကြိမ် အနိုင်ယူနိုင်သည်ပင် တန်ဖိုးရှိသော နှိမ်နင်းခြင်း ကျင့်ကြံမှုဖြစ်သည်။
နိဒ္ဒေသက ကာမသည် အရိုးစုကဲ့သို့ ကျေနပ်မှု နည်း၍၊ အသားတုံးကဲ့သို့ လူများစွာ လုကြ၍၊ မီးတုတ်ကဲ့သို့ လိုက်လံလောင်မြှိုက်၍၊ အိပ်မက်ကဲ့သို့ ခဏသာ ပေါ်လာ၍၊ ချေးယူသောပစ္စည်းကဲ့သို့ ယာယီသာ ရှိ၍၊ အသီးပြွမ်းသော သစ်ပင်ကဲ့သို့ ကိုင်းကျိုးပင်လဲစေ၍၊ မြွေခေါင်းကဲ့သို့ ကြောက်စရာကောင်း၍ဟု ဆင်ခြင်စေသည်။
စိတ်တိုင်းကျသော ဥပမာတစ်ခုကို ဥပမာ “ချေးယူသောပစ္စည်း” ကို ရွေးထားပြီး စိတ်ခံစားချက်အလိုက် ပစ္စည်းဝယ်တော့မည့်အခါတိုင်း သတိရပါ။
ကိလေသာ အားနည်းသော်လည်း ထိုသူကို လွှမ်းမိုးသည်ဟူသော စကားကို နိဒ္ဒေသက အဓိပ္ပာယ်နှစ်မျိုးဖြင့် ရှင်းပြသည်။ တစ်နည်းမှာ ကိလေသာသည် နိမ့်ကျယုတ်ညံ့သော်လည်း လွှမ်းမိုးနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ အခြားတစ်နည်းမှာ သဒ္ဓါ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ ဟိရိနှင့် ဩတ္တပ္ပတို့ အားမရှိသူသည် ကိလေသာ၏ လွှမ်းမိုးခြင်းကို ခံရသည်ဟူ၍ဖြစ်သည်။
သေးငယ်သော စွဲဆောင်မှုများကို မကြာခဏ ရှုံးနိမ့်လျှင် စွဲဆောင်မှုကိုသာ အပြစ်မတင်ပါနှင့်။ မိမိ၏ စိတ်ခွန်အား မည်သည့်ဘက်က ကျဆင်းနေသနည်း ဥပမာ အိပ်ရေးပျက်ခြင်း သို့မဟုတ် သတိကင်းမဲ့ခြင်းကို ကြည့်ပါ။
ထင်ရှားသော အန္တရာယ်မှာ သားရဲတိရစ္ဆာန်၊ ခိုးသူ၊ ရောဂါဘေး၊ အအေး၊ အပူ၊ ဆာလောင်မွတ်သိပ်မှုတို့ဖြစ်သည်။ ဖုံးကွယ်နေသော အန္တရာယ်မှာ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်ဒုစရိုက်၊ နီဝရဏ၊ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ၊ မာယာနှင့် ပမာဒတို့ဖြစ်သည်။ နိဒ္ဒေသက လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့သည် အတွင်း၌ရှိသော ရန်သူနှင့် အသတ်သမားဖြစ်သည်ဟူသော ဗုဒ္ဓဝစနကို ကိုးကားသည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် မျက်မြင်အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ရန် အိမ်ကို သော့ခတ်၍ ကျန်းမာရေးအာမခံ ဝယ်သည်။ မမြင်ရသော အန္တရာယ် ဥပမာ စုဆောင်းထားသော ဒေါသတို့အတွက်လည်း အလားတူ အချိန်ပေးကြည့်ပါ။
ရေပြည့်နေသော လှေသည် လေးသည်။ ရေကို ခပ်ထုတ်လျှင် ကမ်းသို့ မြန်မြန်နှင့် ဒုက္ခမရှိ ရောက်နိုင်သည်။ နိဒ္ဒေသက ရေခပ်ထုတ်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဝတ္ထုကာမကို ပရိညာဖြင့် သိမြင်ခြင်း၊ ကိလေသကာမနှင့် နီဝရဏငါးပါးကို ပယ်ခြင်း၊ ထို့နောက် ဩဃလေးပါးကို ကူးမြောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ကမ်းမှာ နိဗ္ဗာန်ဖြစ်ပြီး အချိန်တိုင်း သတိရှိခြင်းဆိုသည်မှာ တစ်နေ့တာ၏ အပိုင်းအားလုံး၊ ရာသီအားလုံးနှင့် အသက်အရွယ်အားလုံးကို ဆိုလိုသည်။
ညတိုင်း အိပ်ရာမဝင်မီ ရေတစ်ပုံး ခပ်ထုတ်ကြည့်ပါ။ ထိုနေ့၏ လိုချင်စိတ် သို့မဟုတ် စိတ်ကသိကအောက်ဖြစ်မှု တစ်ခုကို လွှတ်ချလိုက်ပါ။
နိဒ္ဒေသက အများဆုံး ကူညီပေးနိုင်သည်မှာ လိုချင်သော ပစ္စည်းကို လိုချင်စိတ်မှ ခွဲခြားမြင်စေခြင်းဖြစ်သည်။ ပစ္စည်းအချို့သည် ကိုယ်တိုင်အားဖြင့် မှားသည်မဟုတ်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့ ထည့်သွင်းလိုက်သော နှစ်သက်မှု၊ ပျော်မွေ့မှုနှင့် စွဲလန်းမှုတို့သည် ဒုက္ခဖြစ်စေသော အပိုင်းဖြစ်သည်။
နောက်တစ်ချက်မှာ ကာမသည် ကျွန်ုပ်တို့ ထပ်ခါထပ်ခါ စဉ်းစားသဖြင့် ကြီးထွားလာခြင်းဖြစ်သည်။ စိတ်သည် လိုချင်သောအရာ၏ ပုံကို စတင်ရေးဆွဲသည့်အချိန်တွင် ဖမ်းမိလျှင် ၎င်းသည် အပြည့်အဝ ကြီးထွားပြီးသည့်အချိန်ထက် လိုချင်စိတ်ကို ရပ်တန့်ရန် ပိုလွယ်သည်။
နိဒ္ဒေသသည် အရိယမဂ်ဖြင့် ကာမကို အပြတ်ဖြတ်နိုင်ခြင်းအကြောင်း ဆိုထားသည်။ ၎င်းသည် ရေရှည်ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည်။ နေ့စဉ်ဘဝအတွက်မူ တစ်ခါတစ်ရံ လိုချင်စိတ်ကို နှိမ်နင်းထားနိုင်ရုံဖြင့် လှေ ပေါ့ပါးသွားပြီဟု ဆိုနိုင်သည်။
ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ
ဗုဒ္ဓ၊ ဓမ္မ၊ သံဃာတို့၏ ဂုဏ်တော်များကို တစ်ချက်ချင်း ဖော်ပြပြီး “ဤသစ္စာစကားဖြင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရှိပါစေသော”…
ရဟန်းသည် နာမကျန်းသူမဟုတ်သော ထီးကိုင်သူ၊ တုတ် သို့မဟုတ် လက်နက်ကိုင်သူ၊ ဖိနပ်စီးသူ၊ ယာဉ်ပေါ်ထိုင်သူ၊ လှဲနေသူ သို…
ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီးနောက် ရဟန်းအချို့သည် ငိုကြွေးမြည်တမ်းကြပြီး အချို့သည် သတိဖြင့် ခံနိုင်ရည်ရှိကြသည်။ …
ဘုရားရှင်သည် ရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ပညာကို ချီးကျူးတော်မူသည် — လဝက်ကြာ ဈာန်နှင့် အရူပသမာပတ်တို့တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဓမ…