สุชาตชาดก: ลูกผู้ป้อนหญ้าวัวตาย เพื่อถอนลูกศรแห่งความโศกของพ่อ
สุชาตชาตกํพ่อที่จมอยู่กับความโศกถึงปู่ได้สติเมื่อเห็นลูกเอาหญ้าไปป้อนวัวที่ตายแล้ว ลูกชี้ว่าวัวยังมีร่างครบ แต่ปู่ไม่เหล…
โธตกมาณวปุจฺฉา
โธตกะทูลขอให้พระพุทธเจ้าปลดเปลื้องตนจากความสงสัย พระองค์ตรัสว่าเราไม่อาจปลดใครจากความสงสัยได้ เมื่อท่านรู้ธรรมอันประเสริฐเอง ท่านจะข้ามโอฆะนี้ได้
ในปารายนวรรค สุตตนิบาต ขุททกนิกาย โธตกมาณพเป็นหนึ่งในศิษย์สิบหกคนของพราหมณ์พาวรีที่ไปทูลถามปัญหาพระพุทธเจ้า ท่านทูลว่าปรารถนาจะฟังพระสุรเสียงแล้วศึกษาธรรมเครื่องดับกิเลสของตน พระพุทธเจ้าตรัสว่า ถ้าเช่นนั้นจงมีปัญญารักษาตน มีสติ ทำความเพียรในที่นี้ ฟังเสียงจากที่นี่แล้วศึกษาเพื่อการดับของตน
โธตกะถวายบังคมและทูลขอให้พระองค์ปลดเปลื้องตนจากความสงสัย พระพุทธเจ้าตรัสตอบตรง ๆ ว่า เราไม่อาจปลดใครในโลกผู้ยังสงสัยให้พ้นได้ แต่เมื่อท่านรู้ทั่วถึงธรรมอันประเสริฐ ท่านจะข้ามโอฆะนี้ได้เอง
โธตกะจึงขอธรรมเครื่องสงบที่ตนควรรู้แจ้ง เพื่ออยู่อย่างไม่ขัดข้องเหมือนอากาศ พระองค์ทรงแสดงความสงบที่เห็นได้ในปัจจุบัน และสอนให้รู้ว่าสิ่งที่รู้ทั้งเบื้องบน เบื้องต่ำ และท่ามกลาง เป็นเครื่องข้องในโลก อย่าทำตัณหาเพื่อภพน้อยภพใหญ่
เมื่อโธตกะบอกว่าอยากฟังพระสุรเสียง พระพุทธเจ้าตรัสว่า ถ้าเช่นนั้นจงมีปัญญารักษาตน มีสติ ทำความเพียรในที่นี้ ฟังเสียงจากที่นี่แล้วศึกษาธรรมเครื่องดับกิเลสของตนเอง
หลังฟังธรรมหรืออ่านหนังสือ จดไว้หนึ่งข้อที่จะลองทำจริงในสัปดาห์นี้ ไม่ใช่แค่ฟังจบแล้วผ่านไป
โธตกะทูลขอให้ทรงปลดเปลื้องตนจากความสงสัย ตรัสว่า เราไม่อาจปลดใครในโลกผู้ยังสงสัยให้พ้นได้ แต่เมื่อท่านรู้ทั่วถึงธรรมอันประเสริฐ ท่านจะข้ามโอฆะนี้ได้ด้วยอาการอย่างนี้
เลิกหาคนมายืนยันซ้ำ ๆ ว่าเราทำถูก เมื่อได้หลักที่ชัดพอแล้ว ให้ลงมือทำและดูผลด้วยตัวเอง
โธตกะทูลขอให้ทรงสอนธรรมเครื่องสงัดกิเลสที่ตนควรรู้แจ้ง เพื่อจะไม่ขัดข้องเหมือนอากาศ และจะอยู่ในที่นี้เองอย่างไม่อาศัยแอบอิงเที่ยวไป
สังเกตว่าวันนี้ใจไปติดขัดกับอะไรบ้าง คำพูดใคร เหตุการณ์ไหน แล้วลองปล่อยให้มันผ่านไปเหมือนลมผ่านที่โล่ง
ตรัสว่าจะแสดงธรรมเครื่องสงบกิเลสที่เห็นได้ในปัจจุบัน ประจักษ์แก่ตน ที่เมื่อรู้แจ้งแล้วมีสติ ย่อมข้ามตัณหาที่ซ่านไปในโลกได้
ความสงบไม่ต้องรอวันหยุดยาวหรือการไปปฏิบัติที่ไกล ๆ ลองหาช่วงสงบสั้น ๆ ที่มีอยู่แล้วในวันนี้ แล้วรู้จักมันให้ชัด
ตรัสว่า สิ่งใดที่รู้ชัดทั้งเบื้องบน เบื้องต่ำ และเบื้องขวางท่ามกลาง จงรู้ว่าสิ่งนั้นเป็นเครื่องข้องในโลก แล้วอย่าทำตัณหาเพื่อภพน้อยและภพใหญ่
เมื่อรู้สึกว่า "ต้องได้เป็นอย่างนั้นถึงจะสุข" ให้เห็นความคิดนี้ว่าเป็นเครื่องข้อง ไม่ต้องเชื่อตามทันที
ในหมวดเดียวกัน เหมกมาณพทูลว่าคำสอนของอาจารย์ก่อน ๆ ล้วนเป็นคำบอกเล่าที่ไม่ประจักษ์แก่ตน มีแต่ทำให้ความคิดวนมากขึ้น พระพุทธเจ้าตรัสว่า ผู้รู้ทั่วถึงนิพพานอันไม่แปรผัน ซึ่งเป็นที่บรรเทาฉันทราคะในสิ่งที่น่ารักที่ได้เห็น ได้ฟัง ได้ทราบ มีสติ ย่อมข้ามตัณหาที่ซ่านไปในโลกได้
ถ้าอ่านหรือฟังความเห็นมากแล้วยิ่งคิดวนและสับสน ให้หยุดรับข้อมูลเพิ่ม แล้วกลับมาดูที่ความอยากในใจตัวเองแทน
หลายคนหวังว่าครู หนังสือ หรือคอร์สสักคอร์สจะทำให้ความสงสัยในชีวิตหายไป คำตอบของพระพุทธเจ้าต่อโธตกะซื่อตรงมาก ครูบอกทางได้ แต่ความสงสัยจะหายก็ต่อเมื่อเรารู้เห็นเอง
นี่ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องมีครู พระพุทธเจ้ายังทรงสอนโธตกะต่ออย่างละเอียด แต่บทบาทของผู้เรียนคือฟังแล้วลงมือศึกษา มีสติ ทำความเพียร ไม่ใช่รอให้ใครยื่นคำตอบสำเร็จรูปให้
ในชีวิตประจำวัน เมื่อลังเลเรื่องการปฏิบัติ ให้เปลี่ยนจากการถามหาคนมารับรอง เป็นการลงมือทำแล้วดูผลด้วยตัวเอง
คลิกเพื่อไปอ่านเนื้อหาจริงในหน้าที่อ้างถึง
พ่อที่จมอยู่กับความโศกถึงปู่ได้สติเมื่อเห็นลูกเอาหญ้าไปป้อนวัวที่ตายแล้ว ลูกชี้ว่าวัวยังมีร่างครบ แต่ปู่ไม่เหล…
พระพุทธเจ้าทรงวางระเบียบการสวดปาติโมกข์ทีละเรื่อง ตั้งแต่วิธีสวดย่อที่ใช้ได้เฉพาะเมื่อมีอันตราย การถามและตอบพร…
กถาเปิดวรรคที่ ๑๙ ถามว่าคนละกิเลสที่เป็นอดีตหรือ อนาคตหรือ ปัจจุบันหรือ ฝ่ายเถรวาทชี้ว่าอดีตดับไปแล้ว อนาคตยัง…
แยก "ตัวเรา" ออกเป็น ๖ ธาตุ — ดิน น้ำ ไฟ ลม อากาศ วิญญาณ วิธีมองที่ทรงใช้สอนคนที่กำลังจะตาย