สรกานิสูตร: อย่าด่วนตัดสินภูมิธรรมของผู้อื่น

ในสรกานิสูตร โสตาปัตติสังยุต สังยุตตนิกาย มีสองสูตรต่อกัน เล่าว่าเจ้าศากยะชื่อสรกานิสิ้นพระชนม์ พระพุทธเจ้าทรงพยากรณ์ว่าเป็นพระโสดาบัน ไม่ตกต่ำ เที่ยงที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า เจ้าศากยะหลายองค์มาประชุมกันแล้วติเตียนว่า ใครเล่าจะไม่เป็นโสดาบัน ในเมื่อเจ้าสรกานิผู้อ่อนแอในสิกขาและดื่มน้ำเมา (สูตรที่สองว่า ไม่ได้บำเพ็ญสิกขาให้บริบูรณ์) ยังได้รับพยากรณ์ว่าเป็นโสดาบัน

พระเจ้ามหานามะนำเรื่องนี้มากราบทูล พระพุทธเจ้าตรัสว่า อุบาสกผู้ถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์เป็นสรณะมานาน จะไปสู่วินิบาตได้อย่างไร แล้วทรงแสดงบุคคลหลายประเภทที่พ้นหรือไม่ไปสู่อบาย ตั้งแต่พระอรหันต์ลงมาจนถึงผู้มีเพียงศรัทธาและความรักในพระตถาคต ตรัสว่า แม้ต้นสาละใหญ่เหล่านี้ ถ้ารู้คำพูดดีและไม่ดีได้ ก็จะทรงพยากรณ์ว่าเป็นโสดาบัน จะกล่าวไปไยถึงเจ้าสรกานิ ผู้ได้สมาทานสิกขาในเวลาจะสิ้นพระชนม์ สูตรที่สองเพิ่มอุปมานาดีและพืชดี

พระสูตรนี้ไม่ได้รับรองการดื่มสุรา การดื่มน้ำเมาเป็นข้อที่ศีลห้าให้เว้น และในพระสูตรเองก็ถูกเรียกว่าความอ่อนแอในสิกขา ประเด็นของพระสูตรคือ คนภายนอกไม่ควรด่วนตัดสินภูมิธรรมของผู้อื่นจากภาพที่เห็น และพลังของศรัทธา ปัญญา และการตั้งใจปฏิบัติ แม้ในช่วงท้ายของชีวิต พระสูตรไม่ได้เล่ารายละเอียดว่าเจ้าสรกานิบำเพ็ญสิกขาอย่างไรในเวลานั้น