အဝိဇ္ဇာဝဂ်နှင့် ပရိညေယျသုတ်: အဘယ်ကို မသိလျှင် အဝိဇ္ဇာဟု ခေါ်သနည်း

သံယုတ္တနိကာယ် ခန္ဓသံယုတ် အဝိဇ္ဇာဝဂ်တွင် ရဟန်းတစ်ပါးက ဘုရားရှင်ထံ အဝိဇ္ဇာဟု ခေါ်သည်မှာ အဝိဇ္ဇာသည် အဘယ်နည်း၊ ပုဂ္ဂိုလ်သည် မည်မျှသော အကြောင်းဖြင့် အဝိဇ္ဇာနှင့် ပြည့်စုံသည်ဟု ဆိုနိုင်သနည်းဟု လျှောက်ထားသည်။ ဘုရားရှင်က အကြားအမြင်မရှိသော ပုထုဇန်သည် ရူပသည် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသဘော၊ ယုတ်လျော့ပျက်စီးခြင်းသဘော၊ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ယုတ်လျော့ပျက်စီးခြင်း နှစ်မျိုးလုံးသဘောရှိသည်ကို ရှိရင်းစွဲအတိုင်း မသိမြင်ကြောင်း၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဉ်တို့လည်း ထိုနည်းတူဖြစ်ကြောင်း၊ ဤသည်ကို အဝိဇ္ဇာဟု ခေါ်ကြောင်း၊ ဝိဇ္ဇာမူကား ထိုအရာကိုပင် ရှိရင်းစွဲအတိုင်း ထင်ရှားစွာ သိခြင်းဖြစ်ကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။

ဝဂ်၏ ကျန်သုတ်များမှာ ဣသိပတနမိဂဒါဝုန်တောတွင် ရှင်သာရိပုတ္တရာနှင့် ရှင်မဟာကောဋ္ဌိတတို့ အပြန်အလှန် မေးဖြေကြသော စကားများဖြစ်ပြီး အဝိဇ္ဇာနှင့် ဝိဇ္ဇာကို ခန္ဓာ၏ အရသာ၊ အပြစ်နှင့် လွတ်မြောက်ရာအမြင်၊ ဖြစ်ခြင်း၊ ချုပ်ခြင်း၊ အရသာ၊ အပြစ်နှင့် လွတ်မြောက်ရာအမြင်၊ ထို့ပြင် သစ္စာအမြင်ဖြစ်သော ခန္ဓာ၊ ဖြစ်ကြောင်း၊ ချုပ်ခြင်းနှင့် ချုပ်ရာသို့ ရောက်စေသောအကျင့်ကို သိခြင်းတို့ဖြင့် ရှင်းပြကြသည်။

ထိုခန္ဓသံယုတ်၏ အန္တဝဂ်တွင် ပရိညေယျသုတ်က အပြည့်အဝ သိမြင်သင့်သောအရာမှာ ခန္ဓာငါးပါး၊ အပြည့်အဝ သိမြင်ခြင်းမှာ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ကုန်ခြင်း၊ အပြည့်အဝ သိမြင်ပြီးသူမှာ ရဟန္တာဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဆန္ဒပဟီနသုတ်ကမူ ခန္ဓာ၌ ဆန္ဒရာဂကို ပယ်စေ၍ ထိုခန္ဓာသည် ထပ်မံမပေါက်သော ထိပ်ပြတ်တာလပင်ကဲ့သို့ ဖြစ်စေရန် မိန့်တော်မူသည်။