ปริญญา ๓ อย่างนี้แล้ว เวทนา ๓ ย่อมเป็นอันกำหนดรู้แล้วเหมือนกัน เพราะมีผัสสาหารนั้นเป็นมูล และเพราะสัมปยุตด้วยผัสสาหารนั้น. ด้วย ประการฉะนี้ เป็นอันตรัสเทศนาจนถึงพระอรหัตด้วยอำนาจผัสสาหาร.
จบอาหารที่ ๒ (ผัสสาหาร )
ในอาหารที่ ๓ (นโนสัญเจตนาหาร) มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.
บทว่า องฺคารกาสุ ได้แก่หลุมถ่านเพลิง. บทว่า กาสุ ท่าน กล่าวหมายความว่า กองบ้าง ว่าหลุมบ้าง ในคำนี้ว่า
องฺคารกาสุํ อปเร ผุณนฺติ
นรา รุทนฺตา ปริทฑฺฒคตฺตา ฯ
ภยํ หิ มํ วินฺทติ สุต ทิสฺวา
ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถี.
ชนอีกพวกหนึ่งกระจายกองถ่านเพลิง นระผู้มี
ร่างกายเร่าร้อนร้องไห้อยู่ ภัยมาถึงเราเพราะเห็น
สารถี แน่ะเทพสารถีมาตลี เราขอถามท่าน. บทว่า กาสุ ท่านกล่าวหมายความว่า กอง ในคำนี้ว่า กึนุ สนฺตรมา- โนว กาสุํ ขณสิ สารถิ แน่ะนายสารถี ท่านตัวสั่นขุดหลุมอยู่เพราะ
เหตุไรหนอ. ท่านกล่าวหมายความว่า หลุม แม้ในที่นี้ก็ประสงค์ความ
ว่าหลุมนี้แหละ. บทว่า สาธิกโปริสา ได้แก่เกินชั่วบุรุษ คือประมาณ
๕ ศอก. ด้วยบทว่า วีตจฺฉิกานํ วีตธูมานํ นี้ ท่านแสดงว่าหลุมถ่าน เพลิงนั้น มีความเร่าร้อนมาก. ด้วยว่า เมื่อมีเปลวไฟหรือควัน ความเร่า ร้อนก็มาก ลมตั้งขึ้น ความเร่าร้อนย่อมไม่มาก เมื่อมีเปลวไฟหรือควัน