๖. โกสิยชาดก

ว่าด้วยผู้รู้กาลควรไม่ควร

[๓๐๑] การออกไปในเวลาอันสมควร เป็นความ

ดี การออกไปในเวลาอันไม่สมควร ไม่ดี เพราะ

ว่าคนผู้ออกไปโดยเวลาไม่สมควร ย่อมไม่ยัง

ประโยชน์อะไรให้เกิดได้ คนที่เป็นศัตรูเป็นอัน

มาก ย่อมทำอันตรายคนผู้ออกไปแต่ผู้เดียวใน

เวลาอันไม่สมควรได้ เหมือนฝูงการุมจิกนกเค้า

ฉะนั้น.

[๓๐๒] นักปราชญ์รู้จักวิธีการต่าง ๆ เข้าใจช่อง

ทางของคนเหล่าอื่น ทำพวกศัตรูทั้งมวลให้อยู่

ในอำนาจได้แล้ว พึงอยู่เป็นสุขเหมือนนกเค้า

ผู้ฉลาด ฉะนั้น.

จบ โกสิยชาดกที่ ๖

อรรถกถาโกสิยชาดกที่ ๖

พระศาสดาเมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรง ปรารภพระเจ้าโกศล ตรัสพระธรรมเทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า กาเล นิกฺขมนา สาธุ ดังนี้.