ကျင့်စဉ်များ

အဓိကရုဏ်းလေးပါး: မည်သည့်ကိစ္စမျိုး ဖြစ်နေသည်ကို ခွဲခြားသိပါ

စတ္တာရီမာနိ ဘိက္ခဝေ အဓိကရဏာနိ

ဝိနည်းတော်သည် သံဃာက ဖြေရှင်းရမည့် ကိစ္စများကို လေးမျိုး ခွဲထားသည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဘာမှန်သည်ကို အငြင်းပွားခြင်း၊ တစ်စုံတစ်ယောက် အပြစ်ပြုသည်ဟု စွပ်စွဲခြင်း၊ တကယ်ဖြစ်ပွားခဲ့သော အပြစ်နှင့် စုပေါင်း၍ လုပ်ရမည့် ကိစ္စတို့ ဖြစ်သည်။ တစ်မျိုးစီ၏ အမြစ်ကိုလည်း ပြသည်။ ဖြေရှင်းမည်မီ ကိစ္စကို ခွဲခြားနိုင်ရန် ကူညီသည်။

8 ချက်

ဝိနယပိဋကတ် စူဠဝဂ် သမထခန္ဓကတွင် ရဟန်းနှင့် ရဟန်းမတို့ အချင်းချင်း ငြင်းခုံကြပြီး ဆန္နမထေရ်သည် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်၍ ရဟန်းမဘက်မှ ရပ်တည်ကာ ရဟန်းများနှင့် ငြင်းခုံခဲ့သည့် အကြောင်းရှိသည်။ မြတ်စွာဘုရားက ကဲ့ရဲ့ပြီး အဓိကရုဏ်းလေးမျိုး ရှိသည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်း၊ အနုဝါဒါဓိကရုဏ်း၊ အာပတ္တာဓိကရုဏ်းနှင့် ကိစ္စာဓိကရုဏ်းတို့ ဖြစ်သည်။

ဤနေရာ၌ အဓိကရုဏ်းဆိုသည်မှာ သံဃာက ဖြေရှင်း၍ ငြိမ်းစေရန် ပေါ်ပေါက်လာသော ကိစ္စဖြစ်သည်။ ဝိနည်းတော်သည် တစ်ခုစီသည် အဘယ်နည်း၊ မည်သည့် မူလအကြောင်းရှိသနည်း၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ အဗျာကတ ဖြစ်နိုင်ပုံ၊ မည်သည့် သမထတို့ဖြင့် ငြိမ်းစေနိုင်ပုံတို့ကို ဆက်လက် ရှင်းလင်းထားသည်။

အသေးစိတ် အားလုံးသည် ရဟန်းသံဃာ၏ စည်းမျဉ်း ဖြစ်သည်။ ဝိနည်းတော်၌ပင် မိခင်နှင့် သား၊ ဖခင်နှင့် သား၊ အစ်ကိုနှင့် ညီ သို့မဟုတ် သူငယ်ချင်းချင်း ငြင်းခုံခြင်း၊ စွပ်စွဲခြင်းကို ဤအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အဓိကရုဏ်းဟု မရေတွက်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ဖြေရှင်းမည်မီ ကိစ္စကို အမျိုးအစားခွဲသည့် မူသည် မိသားစု၊ အလုပ်ခွင်နှင့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းရှိ ပဋိပက္ခများတွင် ကောင်းစွာ အသုံးချနိုင်သည်။

1

ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်း — ဘာမှန်သည်ကို ငြင်းခုံခြင်း ဝိဝါဒါဓိကရဏံ

ရဟန်းများက ဤသည် ဓမ္မလော၊ ဓမ္မမဟုတ်လော၊ ဝိနည်းလော၊ ဝိနည်းမဟုတ်လော၊ ဘုရားရှင် ဟောတော်မူထားသလော၊ ကျင့်တော်မူထားသလော၊ ပညတ်တော်မူထားသလော၊ အာပတ်ဖြစ်သလော၊ အာပတ်ပေါ့သလော၊ လေးသလော၊ ကျန်ရှိသေးသလော၊ ကြမ်းတမ်းသလောဟု ငြင်းခုံကြသည်။ ဤအရာများနှင့် ပတ်သက်၍ စိတ်ဆိုးမကျေနပ်ခြင်း၊ အပြန်အလှန် ရန်တွေ့ခြင်းနှင့် စွဲလမ်းခြင်းကို ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်းဟု ခေါ်သည်။

နေ့စဉ်ဘဝတွင် အသုံးချရန်
မူဝါဒ သို့မဟုတ် အလုပ်လုပ်ပုံအပေါ် ငြင်းခုံသောအခါ “ဘယ်သူမှား” ဆိုသည်ကို မဟုတ်ဘဲ “ဘာမှန်သည်” ဆိုသည်ကို ပြောနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဦးစွာ သဘောတူပါ။
2

အနုဝါဒါဓိကရုဏ်း — အပြစ်ရှိသူ ရှိသည်ဟု စွပ်စွဲခြင်း အနုဝါဒါဓိကရဏံ

ရဟန်းတစ်ပါးက အခြားရဟန်းကို သီလဝိပတ္တိ၊ အာစာရဝိပတ္တိ၊ ဒိဋ္ဌိဝိပတ္တိ သို့မဟုတ် အာဇီဝဝိပတ္တိဖြင့် စွပ်စွဲခြင်း၊ တိုင်တန်းခြင်း၊ လိုက်ပါခြင်းနှင့် ထိုစွပ်စွဲမှု အားကောင်းစေရန် ကူညီခြင်းကို အနုဝါဒါဓိကရုဏ်းဟု ခေါ်သည်။

နေ့စဉ်ဘဝတွင် အသုံးချရန်
တစ်စုံတစ်ဦးကို မစွပ်စွဲမီ မည်သည့်အကြောင်းကို စွပ်စွဲသနည်း၊ မည်သည့် သက်သေရှိသနည်းဆိုသည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သတ်မှတ်ပါ။ အချက်အလက် မသိသေးဘဲ အခြားသူ၏ စွပ်စွဲချက်ကို အားဖြည့်ပေးမိခြင်းကိုလည်း ရှောင်ပါ။
3

အာပတ္တာဓိကရုဏ်း — ဖြစ်ပွားပြီးသော အပြစ် အာပတ္တာဓိကရဏံ

အာပတ်ငါးစု သို့မဟုတ် ခုနစ်စုကို အာပတ္တာဓိကရုဏ်းဟု ခေါ်သည်။ မူလမှာ ကိုယ်ဖြင့်ဖြစ်ခြင်း၊ နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်နှင့် အမျိုးမျိုး ပေါင်းစပ်၍ ဖြစ်ခြင်းစသော သမုဋ္ဌာန်ခြောက်မျိုး ဖြစ်သည်။ ဝိနည်းတော်က သိလျက် ရည်ရွယ်လျက် ဖောက်ဖျက်သော အာပတ်သည် အကုသိုလ်ဖြစ်၍ မသိဘဲ ရည်ရွယ်ချက်မရှိဘဲ ဖောက်ဖျက်သောအာပတ်သည် အဗျာကတဖြစ်သည်ဟု ခွဲခြားသည်။

နေ့စဉ်ဘဝတွင် အသုံးချရန်
ရည်ရွယ်၍ ပြုသော အမှားနှင့် မရည်ရွယ်ဘဲ ပြုသော အမှားကို ခွဲခြားပါ။ နှစ်မျိုးလုံး ပြင်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း ပြုသူကို တူညီသော အလေးချိန်ဖြင့် မစီရင်သင့်ပါ။
4

ကိစ္စာဓိကရုဏ်း — အစုအဖွဲ့က လုပ်ရမည့် ကိစ္စ ကိစ္စာဓိကရဏံ

သံဃာက အတူတကွ ပြုရမည့် တာဝန်၊ ဆိုလိုသည်မှာ အပလောကနကံမှ ဉတ္တိစတုတ္ထကံအထိ သံဃကံကို ကိစ္စာဓိကရုဏ်းဟု ခေါ်သည်။ ကိစ္စာဓိကရုဏ်း၏ မူလမှာ သံဃာတစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်သည်။ တပည့်က ဆရာ သို့မဟုတ် ဥပဇ္ဈာယ်အား ပြုရသော ကိစ္စကိုမူ အဓိကရုဏ်းဟု မရေတွက်ပါ။

နေ့စဉ်ဘဝတွင် အသုံးချရန်
အတူတကွ ဆုံးဖြတ်သည့် အစည်းအဝေးကိုလည်း အဆင့်အတိုင်း မှန်ကန်စွာ ပြုရမည်။ အဆင့်ဆင့် မရှင်းလင်းလျှင် ကောင်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်ပင် ပဋိပက္ခအသစ်၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာနိုင်သည်။
5

အငြင်းအခုံနှင့် စွပ်စွဲမှု၏ အမြစ်ခြောက်မျိုး ဆ ဝိဝါဒမူလာနိ

အငြင်းပွားခြင်းနှင့် စွပ်စွဲခြင်း၏ မူလမှာ ဒေါသကြီးခြင်းနှင့် ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း၊ ဂုဏ်ချေခြင်းနှင့် တန်းတူယှဉ်ခြင်း၊ မနာလိုခြင်းနှင့် ဝန်တိုခြင်း၊ ကြွားဝါခြင်းနှင့် မာယာသုံးခြင်း၊ မကောင်းသော ဆန္ဒရှိခြင်းနှင့် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိရှိခြင်း၊ မိမိအမြင်ကို ဆုပ်ကိုင်၍ စွန့်လွှတ်ရန် ခက်ခဲခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သောသူသည် ဘုရားရှင်၊ ဓမ္မနှင့် သံဃာကို မလေးစား၍ သံဃာအတွင်း ငြင်းခုံမှုကို ဖြစ်စေသည်။ မိမိထဲ သို့မဟုတ် သူတစ်ပါးထဲတွင် ဤအမြစ်များ တွေ့လျှင် ပယ်ရန် ကြိုးစားပါ၊ မတွေ့လျှင် အနာဂတ်၌ ထိုအမြစ်များ မဝင်လာစေရန် ကျင့်ကြံပါဟု ဟောကြားထားသည်။

နေ့စဉ်ဘဝတွင် အသုံးချရန်
အခြားဘက်က စတင်သည်ဟု အပြစ်မတင်မီ မကျေနပ်ချက် ကျန်နေခြင်း၊ မနာလိုမှု သို့မဟုတ် မိမိအမြင်ကို စွဲလမ်းမှု ဤကိစ္စတွင် ရောနှောနေသလားဟု မိမိကိုယ်ကို မေးပါ။
6

အကုသိုလ်စိတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ ကုသိုလ်စိတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ ငြင်းခုံနိုင်သည် တီဏိပိ အကုသလမူလာနိ

ဝိနည်းတော်က အငြင်းပွားခြင်းနှင့် စွပ်စွဲခြင်း၏ မူလတွင် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟစိတ်ဖြင့် ပြုသော အကုသိုလ်မူလသုံးပါးနှင့် လောဘမရှိ၊ ဒေါသမရှိ၊ မောဟမရှိသော စိတ်ဖြင့် ပြုသော ကုသိုလ်မူလသုံးပါးလည်း ပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အငြင်းအခုံ သို့မဟုတ် အမှားကို ထောက်ပြခြင်းသည် ကောင်းသော စိတ်မှလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

နေ့စဉ်ဘဝတွင် အသုံးချရန်
လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ကို ထောက်ပြခြင်းသည် မှားသောအရာ မဟုတ်ပါ။ မပြောမီ အလုပ်ပိုကောင်းစေလိုသလား၊ အနိုင်ယူလိုသလားဟု မိမိကိုယ်ကို မေးပါ။
7

ရုပ်ရည် သို့မဟုတ် စကားပြောပုံကြောင့် စွပ်စွဲခံရခြင်း ကာယောပိ အနုဝါဒါဓိကရဏဿ မူလံ

ဝိနည်းတော်က ကိုယ်နှင့် နှုတ်သည်လည်း စွပ်စွဲမှု၏ မူလဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဥပမာ တချို့ရဟန်းသည် အသားအရေ မလှခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ် သေးငယ်ခြင်း၊ မကြာခဏ ဖျားနာခြင်း၊ မျက်စိကန်းခြင်း၊ ခြေမသန်ခြင်း သို့မဟုတ် လေဖြတ်ခြင်း ရှိသည်။ တချို့သည် စကားပြောမကောင်းခြင်း၊ မပီပြင်ခြင်း ရှိပြီး ထိုအချက်များကို ကိုးကား၍ စွပ်စွဲခံရသည်။

နေ့စဉ်ဘဝတွင် အသုံးချရန်
မည်သူ့ကိုမဆို ရုပ်ရည်၊ လေယူလေသိမ်း သို့မဟုတ် မသန်စွမ်းမှုကြောင့်သာ အခြားသူများထက် ပိုမို အပြစ်ရှာမိ၊ သံသယဝင်မိသလားဟု သတိထားကြည့်ပါ။
8

အမျိုးအစားတိုင်းတွင် ကိုယ်ပိုင် ငြိမ်းစေနည်း ရှိသည် ကတီဟိ သမထေဟိ သမ္မတိ

ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်းကို သမ္မုခါဝိနည်းနှင့် ယေဘုယျသိကာဖြင့် ငြိမ်းစေသည်။ အနုဝါဒါဓိကရုဏ်းကို သမ္မုခါဝိနည်း၊ သတိဝိနည်း၊ အမူဠှဝိနည်းနှင့် တဿပါပိယသိကာဖြင့် ငြိမ်းစေသည်။ အာပတ္တာဓိကရုဏ်းကို သမ္မုခါဝိနည်း၊ ပဋိညာတကရဏနှင့် တိဏဝတ္ထာရကတို့ဖြင့် ငြိမ်းစေသည်။ ကိစ္စာဓိကရုဏ်းကိုမူ သမ္မုခါဝိနည်းတစ်မျိုးတည်းဖြင့် ငြိမ်းစေသည်။

နေ့စဉ်ဘဝတွင် အသုံးချရန်
မှန်သည်ကို ငြင်းခုံသော ကိစ္စကို မျက်နှာချင်းဆိုင် ဆွေးနွေး၍ သဘောတူညီချက် ရှာပါ။ စွပ်စွဲမှုကိစ္စကိုမူ အချက်အလက်ကို စစ်ဆေးရမည်။ ဖြစ်ပြီးသော အပြစ်ကိစ္စကိုမူ ဝန်ခံခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းပါ။ ကိစ္စတိုင်းကို နည်းတူ မသုံးပါနှင့်။

နေ့စဉ်ဘဝတွင် စမ်းသုံးကြည့်ပါ

ပဋိပက္ခ များစွာသည် စကားပြောသည့် တစ်ကြိမ်တည်းတွင် ကိစ္စများ ရောနှောနေသဖြင့် မပြီးဆုံးနိုင်ပါ။ ဥပမာ အဖွဲ့က နည်းလမ်းတစ်ခုသည် မှန်သည်ဟု အငြင်းပွားသည် (အငြင်းပွားမှု)၊ တစ်စုံတစ်ယောက်က အခြားသူ မှားသည်ဟု ပြောသည် (စွပ်စွဲမှု)၊ တကယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အမှားကို မည်သူမျှ မဝန်ခံသေး (အပြစ်)၊ စုပေါင်း ဆုံးဖြတ်ရမည့် အလုပ်လည်း ကျန်နေသည် (ကိစ္စ) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

ခက်ခဲသော စကားဝိုင်းကို “ဤကိစ္စသည် မည်သည့်အမျိုးအစား ဖြစ်သနည်း” ဟူသော မေးခွန်းဖြင့် စတင်ပြီး တစ်ခုချင်း ပြောကြည့်ပါ။ အမျိုးအစားတိုင်းကို ကွဲပြားစွာ ကိုင်တွယ်ရသည်။ ကိစ္စတစ်ခု၏ နည်းလမ်းကို အခြားကိစ္စတစ်ခုတွင် သုံးလျှင် ပိုဆိုးသွားတတ်သည်။

နောက်ထပ် မှတ်သင့်သည်မှာ ဝိနည်းတော်သည် အငြင်းအခုံကို အမြဲ မကောင်းဟု မမြင်ပါ။ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ မရှိသော စိတ်ဖြင့် ငြင်းခုံခြင်းလည်း ရှိသည်။ ကြည့်ရမည်မှာ ငြင်းခုံခြင်းထက် နောက်ကွယ်ရှိ စိတ်ဖြစ်သည်။

ဖတ်ပြီးသည်များကို မှတ်တမ်းတင်ရန် အကောင့်ဝင်ပါ

ပိဋကတ်သုံးပုံရှိ ရင်းမြစ်

ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ

သမထခန္ဓက — အဓိကရုဏ်းလေးမျိုး ထိုင်းတော်ဝင်ဗားရှင်း · တွဲ 6 · စာမျက်နှာ 295 ဆန္နမထေရ်က ရဟန်းမဘက်မှ ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် အကြောင်းနှင့် ဝိဝါဒါဓိကရုဏ်း၊ အနုဝါဒါဓိကရုဏ်း၊ အာပတ္တာဓိကရုဏ်း၊ ကိစ္စာဓိကရုဏ်းတို့၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်
သမထခန္ဓက — အဓိကရုဏ်း၏ မူလ ထိုင်းတော်ဝင်ဗားရှင်း · တွဲ 6 · စာမျက်နှာ 301 အဓိကရုဏ်းတစ်မျိုးစီ၏ မူလ၊ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ အဗျာကတဖြစ်သော အဓိကရုဏ်းများနှင့် ငြိမ်းစေရာ သမထများ