နန္ဒမာဏဝကပဉှာနိဒ္ဒေသ: မုနိကို အသိပညာဖြင့် မတိုင်းတာ
န ဒိဋ္ဌိယာ န သုတိယာ န ဉာဏေနနန္ဒက လူတို့သည် မည်သူကို မုနိဟု ခေါ်ကြသနည်း — ဉာဏ်ရှိသူလော၊ တင်းကျပ်သောဘဝနေထိုင်မှုရှိသူလောဟု မေးလျှောက်သည်။ ဘ…
သာဓူတိ ပဋိဿုဏိတွာ
သင်္ကန်းချုပ်ပုံမလှဟု ဝေဖန်ပြီး ပြန်ချုပ်ပေးမည်ဟု လက်ခံပြီးလျှင် မချုပ်ပေးခြင်း၊ အဓိကရုဏ်းကို ငြိမ်းအေးစေရန် ကူညီမည်ဟု ကတိပေးပြီး တိတ်ဆိတ်သွားခြင်းနှင့် သံဃာ၏ သဘောတူညီချက်ကို “ကောင်းပါပြီ” ဟု လက်ခံပြီး နောက်မှ ညည်းညူခြင်း — ကတိပေးထားသော စကားနှင့်ပတ်သက်သည့် အကြောင်းအရာသုံးခု။
ဘိက္ခုနီတို့၏ သိက္ခာပုဒ်များ စုစည်းထားသော ဝိနယပိဋကတ် တွဲ 3 ဘိက္ခုနီဝိဘင်းတွင် ဘုံအချက်ရှိသော အကြောင်းအရာသုံးခု ရှိသည်။ ၎င်းမှာ “ရပါသည်” သို့မဟုတ် “ကောင်းပါပြီ” ဟု လက်ခံပြောဆိုပြီးနောက် ထိုစကားအတိုင်း မလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအပြုအမူမျိုးကို မိသားစုတိုင်းနှင့် အလုပ်ခွင်တိုင်းတွင် တွေ့ရနိုင်သည်။
ပထမအကြောင်းအရာတွင် ဘိက္ခုနီတစ်ပါးသည် ဈေးကြီးသော အထည်ဖြင့် သင်္ကန်းကို ညံ့ဖျင်းစွာ ချုပ်သည်။ ထုလ္လနန္ဒာဘိက္ခုနီက အထည်ကောင်း၍ ချုပ်ပုံမလှဟု မှတ်ချက်ပေးသည်။ ထိုဘိက္ခုနီက ဖြုတ်ပေးလျှင် ချုပ်ပေးမလားဟု မေးသောအခါ သူမက ချုပ်ပေးမည်ဟု လက်ခံသည်။ သို့သော် ဖြုတ်ထားသော သင်္ကန်းကို ယူသွားပြီးနောက် “ချုပ်ပေးမည်၊ ချုပ်ပေးမည်” ဟုသာ ပြောပြီး မချုပ်၊ အခြားသူကိုလည်း မချုပ်စေခဲ့။ ဒုတိယအကြောင်းအရာတွင် ဘိက္ခုနီတစ်ပါးသည် ထုလ္လနန္ဒာဘိက္ခုနီအား အဓိကရုဏ်းကို ငြိမ်းအေးစေရန် ကူညီပါဟု တောင်းဆိုသည်။ သူမက လက်ခံသော်လည်း မငြိမ်းအေးစေ၊ ငြိမ်းအေးစေရန် မကြိုးစားခဲ့။
တတိယအကြောင်းအရာတွင် စဏ္ဍကာဠီဘိက္ခုနီသည် ဥပသမ္ပဒါပေးသူ ဖြစ်ခွင့်အတွက် သမ္မုတိ တောင်းသည်။ ဘိက္ခုနီသံဃာသည် စဉ်းစားပြီး မသင့်သေးဟု မြင်သည်။ သူမက “ကောင်းပါပြီ” ဟု လက်ခံသော်လည်း နောက်ပိုင်း သံဃာက အခြားဘိက္ခုနီတစ်ပါးအား သမ္မုတိပေးသောအခါ မိမိတစ်ဦးတည်းကိုသာ မိုက်မဲ၍ ရှက်ကြောက်မှုမရှိသူဟု ထင်ခံရသည်ဟု ညည်းညူသည်။
ထုလ္လနန္ဒာဘိက္ခုနီသည် သင်္ကန်းချုပ်ပုံမလှဟု ဝေဖန်ပြီး ပြန်ချုပ်ပေးမည်ဟု လက်ခံသဖြင့် ထိုဘိက္ခုနီက မိမိသင်္ကန်းကို ဖြုတ်ပေးလိုက်သည်။ သို့သော် သူမက “ချုပ်ပေးမည်၊ ချုပ်ပေးမည်” ဟု ထပ်ခါထပ်ခါ ပြောသော်လည်း မလုပ်ပေ။ သင်္ကန်းပိုင်ရှင်တွင် ဖြုတ်ပြီးသော အထည်သာ ကျန်၍ အရင်ထက် ပိုဆိုးသွားသည်။
တစ်စုံတစ်ဦး၏ လက်ရာကို ဝေဖန်ပြီး ပြင်ပေးမည်ဟု ကမ်းလှမ်းလျှင် ပြီးမည့်ရက်ကိုပါ သတ်မှတ်ပါ။ သူသည် ကျွန်ုပ်ကို စောင့်၍ မူလအလုပ်ကို ဖျက်ထားနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
သိက္ခာပုဒ်က မိမိကိုယ်တိုင် မချုပ်ခြင်းနှင့် အခြားသူ ချုပ်စေရန် မကြိုးစားခြင်း နှစ်ခုလုံးကို ကဲ့ရဲ့သည်။ လက်ခံထားသော အလုပ်သည် ရှေ့ဆက်မရနိုင်ပေ၊ အခြားသူများက တာဝန်ယူသူရှိပြီဟု နားလည်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
လက်ခံထားသောအလုပ်ကို မမီနိုင်ဟု သိလျှင် အမြန်ဆုံး ပြောပြပြီး အခြားသူထံ လွှဲပေးပါ။ ဘာမျှမလုပ်ဘဲ ကိုင်ထားခြင်းထက် ပိုကောင်းသည်။
သိက္ခာပုဒ်က လေးငါးရက်အထိ သိမ်းထားခွင့်ပေးသည်။ ခြွင်းချက်မှာ လိုအပ်သော အကြောင်းရှိခြင်း၊ ရှာဖွေ၍ မရခြင်း၊ ပြုလုပ်နေသော်လည်း လေးငါးရက်ကျော်ခြင်း၊ ဖျားနာခြင်း သို့မဟုတ် အန္တရာယ်ရှိခြင်းတို့တွင် အာပတ်မသင့်ပါ။ အပြစ်သည် အကြောင်းမရှိဘဲ ဆွဲဆန့်ခြင်းတွင် ရှိသည်။
တစ်စုံတစ်ဦးကို ကတိပေးသောအခါ အမှန်တကယ်လုပ်နိုင်သည့် အချိန်ကာလကို ပြောပါ။ အတားအဆီးရှိလျှင် ချက်ချင်းအကြောင်းကြားပါ။
ဘိက္ခုနီတစ်ပါးက ထုလ္လနန္ဒာဘိက္ခုနီအား အဓိကရုဏ်းကို ငြိမ်းအေးစေရန် ကူညီပါဟု တောင်းဆိုသည်။ သူမက ရပါသည်ဟု လက်ခံပြီး မိမိကိုယ်တိုင်လည်း မငြိမ်းအေးစေ၊ အခြားသူ ငြိမ်းအေးစေရန်လည်း မကြိုးစားပေ။ သိက္ခာပဒဝိဘင်းက အဓိကရုဏ်းလေးပါးမှာ ငြင်းခုံမှု၊ စွပ်စွဲမှု၊ အာပတ်နှင့် သံဃာ့ကိစ္စတို့ဖြစ်သည်ဟု ရှင်းပြသည်။
အငြင်းပွားမှုတွင် တစ်ဖက်သားနှင့် ပြောပေးပါဟု တစ်စုံတစ်ဦးက တောင်းလျှင် စကားစမြည်ပြီးစေရန် ကတိမပေးပါနှင့်။ လက်ခံပြီးလျှင် အမှန်တကယ် ချိန်းပြောရမည်။
သင်္ကန်းချုပ်ခြင်းနှင့် အဓိကရုဏ်းငြိမ်းအေးစေခြင်း သိက္ခာပုဒ်များတွင် သိက္ခာပဒဝိဘင်းက တာဝန်ကို လွှတ်ချလိုက်သည့်အခိုက်၊ ဆိုလိုသည်မှာ မလုပ်ရန်နှင့် အခြားသူ လုပ်စေရန် မရှာရန် ရည်ရွယ်လိုက်သည့်အခိုက်တွင် အာပတ်သင့်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိခိုက်မှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်အထိ မစောင့်ရပါ။
လက်ခံထားသောအလုပ်ကို “ထားလိုက်ပါတော့” ဟု စိတ်ကူးလာသည့် အချိန်ကို သတိပြုပါ။ ထိုအချိန်သည် တစ်ဖက်လူကို အကြောင်းကြားသင့်သည့်အချိန်ဖြစ်သည်။
စဏ္ဍကာဠီဘိက္ခုနီသည် ဥပသမ္ပဒါပေးသူ ဖြစ်ရန် မသင့်သေးဟူသော သံဃာ၏ စကားကို လက်ခံခဲ့သော်လည်း သံဃာက အခြားဘိက္ခုနီတစ်ပါးအား ခွင့်ပြုသောအခါ “ကျွန်မတစ်ဦးတည်းသာ မိုက်မဲသူ၊ ကျွန်မတစ်ဦးတည်းသာ ရှက်ကြောက်မှုမရှိသူ” ဟု ညည်းညူသည်။ လက်ခံပြီးနောက် ညည်းညူသော ဘိက္ခုနီသည် ပါစိတ်အာပတ်သင့်သည်ဟု ပညတ်တော်မူသည်။
ဆုံးဖြတ်ချက်ကို သဘောမတူလျှင် ထိုအချိန်တွင်ပင် အကြောင်းရင်းကို မေးပါ သို့မဟုတ် ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် တိုက်ရိုက်တောင်းဆိုပါ။ လက်ခံပြီးမှ နောက်ကွယ်တွင် ညည်းညူခြင်း မပြုပါနှင့်။
ခြွင်းချက်တွင် သံဃာသည် ချစ်ခြင်း၊ မုန်းခြင်း၊ မောဟနှင့် ကြောက်ခြင်းတို့ကြောင့် ပုံမှန်အားဖြင့် ဘက်လိုက်၍ ပြုလုပ်ခဲ့လျှင် ညည်းညူခြင်းသည် အာပတ်မသင့်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ဝိနည်းသည် အမှန်တကယ်ရှိသော မတရားမှုကို ထောက်ပြခြင်းကို မတားမြစ်ပါ။
အထက်လူကြီး သို့မဟုတ် အဖွဲ့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မညည်းမီ ကျွန်ုပ်သည် ဘက်လိုက်မှုကို အမှန်တကယ် မြင်သလား၊ လိုသည့်အတိုင်း မရသဖြင့် စိတ်ပျက်ရုံသာလားဟု ခွဲခြားပါ။
“ရပါသည်” ဟူသောစကားသည် ပြောရအလွယ်ဆုံးဖြစ်သော်လည်း အလေးချိန်များသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ကတိပေးသောအခါ တစ်ဖက်လူက ထိုစကားအပေါ် ချက်ချင်း ဆက်လက်စီစဉ်တတ်သည်၊ မိမိသင်္ကန်းကို ဖြုတ်ပေးလိုက်သော ဘိက္ခုနီကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ မလုပ်ခြင်းက သူ့ကို မတောင်းမီကထက် ပိုဆိုးစေသည်။
ဝိနည်းသည် အလွန်တင်းကျပ်ခြင်းလည်း မရှိပါ။ အချိန်ပေးထားပြီး အန္တရာယ်ရှိခြင်း၊ ဖျားနာခြင်း သို့မဟုတ် နည်းလမ်းရှာ၍ မရခြင်းတို့တွင် ခြွင်းချက်ရှိသည်။ အပြစ်ဟု သတ်မှတ်သည်မှာ တာဝန်ကို လွှတ်ချခြင်း၊ အကြောင်းမရှိဘဲ လက်လွှတ်ခြင်းဖြစ်သည်။
နောက်မှ ညည်းညူခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍လည်း သတိပြုစရာရှိသည်။ ဆုံးဖြတ်သူသည် ဘက်လိုက်၍ အမှန်တကယ် ပြုခဲ့လျှင် ထိုအကြောင်းကို ပြောဆိုခြင်းသည် အပြစ်မဟုတ်ပါ။ ပြဿနာမှာ မျက်နှာချင်းဆိုင် လက်ခံပြီး နောက်ကွယ်တွင် အကြောင်းမရှိဘဲ ညည်းညူခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ
နန္ဒက လူတို့သည် မည်သူကို မုနိဟု ခေါ်ကြသနည်း — ဉာဏ်ရှိသူလော၊ တင်းကျပ်သောဘဝနေထိုင်မှုရှိသူလောဟု မေးလျှောက်သည်။ ဘ…
မျက်စိကန်းသော မိခင်ကို လုပ်ကျွေးသည့် ဆင်ဘုရင်သည် တော်ဝင်ဆင်အဖြစ် ဖမ်းဆီးခံရသော်လည်း လမ်းပြမည့်သူ မရှိသော မိခင်…
ပသေနဒိကောသလမင်းသည် လူငယ်ဖြစ်သော ဘုရားရှင်သည် ဗောဓိဉာဏ်တော်ကို မည်သို့ ရရှိနိုင်သနည်းဟု သံသယဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်က…
အားအင်အပြည့်ဖြင့် ပြုရသော အလုပ်တိုင်းသည် မြေကြီးကို မှီရသည်၊ အပင်အားလုံးလည်း မြေကြီးပေါ်၌ ကြီးထွားသကဲ့သို့ မဂ္…