နန္ဒမာဏဝကပဉှာနိဒ္ဒေသ: မုနိကို အသိပညာဖြင့် မတိုင်းတာ
န ဒိဋ္ဌိယာ န သုတိယာ န ဉာဏေနနန္ဒက လူတို့သည် မည်သူကို မုနိဟု ခေါ်ကြသနည်း — ဉာဏ်ရှိသူလော၊ တင်းကျပ်သောဘဝနေထိုင်မှုရှိသူလောဟု မေးလျှောက်သည်။ ဘ…
သတ္တသုရိယသုတ္တံ
သင်္ခါရတရားအားလုံးသည် မမြဲ၊ မတည်တံ့၊ အားကိုးဖွယ်မရှိ — သမုဒ္ဒရာ၊ မြေကြီးနှင့် သိနေရုတောင်ကဲ့သို့ အခိုင်မာဆုံးဟု ထင်ရသောအရာများပင် နေမင်းတစ်စင်းစီ ပေါ်လာ၍ ခုနစ်စင်းအပြည့်ရောက်သောအခါ ခမ်းခြောက်ကာ လောင်ကျွမ်းသွားသည့်နေ့ ရှိသည်။ ငြီးငွေ့ရန်နှင့် စွဲလမ်းမှုကို ဖြေလျှော့ရန် လုံလောက်ပြီ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် သတ္တကနိပါတ် မဟာဝဂ် သူရိယသုတ် (သတ္တသူရိယသုတ်) တွင် ဘုရားရှင်သည် ဝေသာလီမြို့အနီး အမ္ဗပါလီဝန်၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် ရဟန်းတို့အား သင်္ခါရတရားအားလုံးသည် မမြဲ၊ မတည်တံ့၊ ကြည်နူးဖွယ်မရှိ၊ သင်္ခါရအားလုံး၌ ငြီးငွေ့ရန် လုံလောက်ပြီ၊ ရာဂကင်းရန် လုံလောက်ပြီ၊ လွတ်မြောက်ရန် လုံလောက်ပြီဟု မိန့်တော်မူသည်။
ထို့နောက် ဘုရားရှင်သည် သုတ်၌ ဖော်ပြထားသော နားလည်မှုအတိုင်း လောကကြီး၏ ပုံရိပ်ကို အဆင့်ဆင့် တင်ပြတော်မူသည် — မိုးမရွာသဖြင့် နှစ်ရာနှစ်ထောင်ကြာ အပင်များ ညှိုးနွမ်းခြင်းမှ စတင်ပြီး ဒုတိယနေမင်းမှ သတ္တမနေမင်းအထိ အစဉ်လိုက် ပေါ်လာသည်။ ချောင်းမြောင်းများ၊ မြစ်ကြီးများ၊ သမုဒ္ဒရာတို့မှ မြေကြီးနှင့် သိနေရုတောင်အထိ တဖြည်းဖြည်း ခမ်းခြောက်ကာ လောင်ကျွမ်းသွားပြီး ပြာပင် မကျန်တော့ပါ။ အဆင့်တိုင်းသည် သင်္ခါရလည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်သည်ဟူသော စကားလုံးမျိုးတူဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
သုတ်၏ နိဂုံးတွင် ဘုရားရှင်သည် ရှေးအခါက သုနေတ္တအမည်ရှိ သတ္ထာတစ်ပါး၏ အကြောင်းကို ပြောပြတော်မူသည် — ထိုသူသည် မေတ္တာပွားခြင်းဖြင့် မဟာဗြဟ္မာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး သိကြားမင်းနှင့် စကြဝတေးမင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့ကာ အသက်ရှည်ခဲ့သော်လည်း ဇာတိ၊ ဇရာ၊ ဗျာဓိ၊ မရဏမှ မလွတ်မြောက်သေးပါ၊ အကြောင်းမှာ အရိယသီလ၊ အရိယသမာဓိ၊ အရိယပညာနှင့် အရိယဝိမုတ္တိတို့ကို မသိမြင်သေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဘုရားရှင်သည် အစကတည်းက သင်္ခါရတရားအားလုံးသည် မမြဲ၊ မတည်တံ့၊ ကြည်နူးဖွယ်မရှိဟု ခေါင်းစဉ်ကို ချထားတော်မူပြီး ပုံရိပ်အဆင့်တိုင်းပြီးနောက် ဤဝါကျကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဟောကြားတော်မူသည် — ထို့နောက်လာသော ပုံရိပ်အားလုံးသည် မူတစ်ခုတည်း၏ ဥပမာများဖြစ်ကြောင်း မြင်စေရန် ဖြစ်သည်။
ဘဝတွင် တစ်စုံတစ်ရာသည် “ဤအတိုင်းပင် အမြဲရှိရမည်” ဟု ခံစားရသောအခါ ဤအရာသည် ပြောင်းလဲနိုင်သည့်နေ့ ရှိမည်လော ဟု မိမိကိုယ်ကို မေးကြည့်ပြီး စိတ်ကို ကြိုတင်၍ အနည်းငယ် ပြင်ဆင်ထားပါ။
ပထမအဆင့်တွင် ဘုရားရှင်သည် တစ်ခါတစ်ရံ မိုးမရွာဘဲ နှစ်ပေါင်းများစွာ၊ နှစ်ရာ၊ နှစ်ထောင်၊ နှစ်သိန်းတိုင်တိုင် ဖြစ်တတ်ကြောင်း၊ အပင်များ၊ ဆေးမြက်များနှင့် သစ်ပင်ကြီးများ ညှိုးနွမ်းခြောက်သွေ့ကာ သေဆုံးသွားကြောင်း ပြောပြတော်မူသည်။ အသက်ရှင်နေသောအရာများသည် ပစ္စယကို မှီ၍ ရှင်သန်ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပစ္စယ ပျောက်သွားလျှင် ဆက်တည်တံ့၍ မရပါ။
မိမိချစ်သောအရာ — ဥပမာ ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် ဆက်ဆံရေး — သည် အဘယ်ပစ္စယကို မှီနေသည်ကို ကြည့်ပြီး ၎င်းသည် ကိုယ်တိုင် တည်တံ့မည်ဟု မတွေးဘဲ ထိုပစ္စယများကို စောင့်ရှောက်ပါ။
ဒုတိယနေမင်း ပေါ်လာသောအခါ ချောင်းငယ်၊ မြောင်းငယ်များ ခမ်းခြောက်သည်။ တတိယနေမင်း ပေါ်လာသောအခါ ဂင်္ဂါ၊ ယမုနာ၊ အစိရဝတီ၊ သရဘူနှင့် မဟီကဲ့သို့ မြစ်ကြီးများ ခမ်းခြောက်သည်။ စတုတ္ထနေမင်း ပေါ်လာသောအခါ ဆုံဆည်းစီးဆင်းသော မြစ်ကြီးများပင် ရေမကျန်ဘဲ ခမ်းခြောက်သွားသည်။
ပြောင်းလဲမှုသည် တစ်ခါတည်း မဟုတ်ဘဲ အဆင့်လိုက် လာတတ်သည်။ သေးငယ်သော လက္ခဏာများကို စောစီးစွာ သတိပြုမိလျှင် — ဥပမာ ကိုယ်ခန္ဓာ ပင်ပန်းလာခြင်း — လိုက်လျောညီထွေ ပြင်ဆင်ရန် အချိန်ပိုရသည်။
ပဉ္စမနေမင်း ပေါ်လာသောအခါ ယူဇနာရာနှင့်ချီ နက်ရှိုင်းသော သမုဒ္ဒရာရေသည် ထန်းပင်ခုနစ်ပင်ခန့် အမြင့်အထိ လျော့ကျပြီး လူတစ်ရပ်၊ ခါးလောက်၊ ဒူးလောက်၊ ခြေချောင်းမျက်စိလောက်အထိ လျော့ကျကာ နွားခြေရာထဲတွင်သာ ကျန်တော့သည် — မိုးခေါင်ရာသီ မိုးရွာပြီးနောက် ရေအိုင်ငယ်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် လက်ချောင်းအဆစ်မျှပင် မကျန်ဘဲ ခမ်းခြောက်သွားသည်။
“ဘယ်တော့မှ မကုန်ဘူး” ဟု ထင်ရသောအရာများ — ဥပမာ ဘဝအချိန် သို့မဟုတ် မိဘများ၏ ခွန်အား — သည်လည်း တဖြည်းဖြည်း လျော့ကျသွားနိုင်သည်။ ကျန်ရှိနေသေးသော အချိန်ကို အမှန်တကယ် အရေးကြီးသောအရာနှင့် အသုံးချပါ။
ဆဋ္ဌမနေမင်း ပေါ်လာသောအခါ မြေကြီးနှင့် သိနေရုတောင်တွင် အိုးထိန်းသည်က မီးဖုတ်နေသော အိုးကဲ့သို့ မီးခိုးများ တက်လာသည်။ သတ္တမနေမင်း ပေါ်လာသောအခါ မြေကြီးနှင့် သိနေရုတောင်သည် မီးလောင်၍ တောင်ထိပ်များ ပြိုကျသည်၊ လောင်ကျွမ်းပြီးသောအခါ ပြာနှင့် မီးခိုးမှုန့်ပင် မကျန်ပါ — ထောပတ်ကြည် သို့မဟုတ် ဆီကို မီးရှို့လိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
သုတ်ထဲရှိ တောင်တို့ပင် ပြာမကျန်လျှင် မနေ့က မိမိ၏ အမှား သို့မဟုတ် ရှက်ခြင်းသည်လည်း ကျော်လွန်သွားနိုင်သည်။ အမြဲတည်တံ့သော အရာကဲ့သို့ ထမ်းထားရန် မလိုပါ။
ဘုရားရှင်က မြေကြီးနှင့် သိနေရုတောင်သည် မီးလောင်၍ ပျက်စီးကာ မကျန်တော့မည်ကို လမ်းကို မြင်ပြီးသော အရိယာသာဝကမှလွဲ၍ မည်သူသိမည်နည်း၊ မည်သူယုံမည်နည်းဟု မိန့်တော်မူသည်။ တည်ငြိမ်သည်ဟု ထင်ရသောအရာ၏ အနိစ္စကို သာမန်လူတို့၏ စိတ်က လက်ခံရန် ခက်ခဲသည်။
“သူတစ်ပါး၏ အရာ” ၏ အနိစ္စကို လက်ခံရလွယ်သော်လည်း မိမိ၏ အရာနှင့်မူ ခက်ခဲကြောင်း သတိပြုကြည့်ပါ။ မိမိ၏ သေးငယ်သော အရာများကို အရင်ဆုံး လက်ခံရန် လေ့ကျင့်ကြည့်ပါ။
ရှေးအခါ သုနေတ္တအမည်ရှိ သတ္ထာသည် ကာမရာဂ ကင်းပြီး တပည့်ရာနှင့်ချီ ရှိကာ ဗြဟ္မာ့ဘုံသို့ ရောက်ရန် ဟောကြားသည်။ ထို့နောက် မေတ္တာကို ခုနစ်နှစ်တိုင်တိုင် ပွားများခဲ့ပြီး ကမ္ဘာပျက်၍ ပြန်ဖြစ်သော ကပ်ခုနစ်ကပ်တိုင်တိုင် ဤလောကသို့ ပြန်မလာဘဲ မဟာဗြဟ္မာ ဖြစ်ခဲ့သည်၊ သိကြားမင်း 36 ကြိမ်နှင့် ဓမ္မဖြင့် အုပ်ချုပ်သော စကြဝတေးမင်း ရာနှင့်ချီ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ဇာတိ၊ ဇရာ၊ ဗျာဓိ၊ မရဏ၊ သောက၊ ဒုက္ခမှ မလွတ်မြောက်သေးပါ။
လောကီအောင်မြင်မှုသည် ကောင်းသောအရာဖြစ်ပြီး လုပ်နိုင်သော်လည်း နောက်ဆုံးမျှော်လင့်ချက်ကို ထိုအရာ၌ မထားပါနှင့်။ နေ့စဉ်အချိန်ထဲတွင် စိတ်ကို လေ့ကျင့်ရန်လည်း အချိန်ချန်ထားပါ။
ဘုရားရှင်က သုနေတ္တသည် ဒုက္ခမှ မလွတ်မြောက်ခြင်းမှာ အရိယသီလ၊ အရိယသမာဓိ၊ အရိယပညာနှင့် အရိယဝိမုတ္တိ ဟူသော ဓမ္မလေးပါးကို မသိမြင်၍ မထိုးထွင်းသိသေးသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဘုရားရှင်ကိုယ်တိုင်မူ ထိုဓမ္မလေးပါးကို သိမြင်ပြီး ဘဝတဏှာကို နုတ်ပယ်ပြီးဖြစ်၍ ဘဝသစ် မရှိတော့ပါ။
အနိစ္စကို မြင်ပြီးနောက် စိတ်ဓာတ်ကျသည့်ခံစားချက်တွင်သာ မရပ်ပါနှင့်၊ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲပါ — ဥပမာ သီလတစ်ပါးကို ပိုကောင်းအောင် စောင့်ထိန်းခြင်း သို့မဟုတ် နေ့စဉ် တိုတောင်းသော တရားထိုင်ခြင်း။
နေမင်းခုနစ်စင်း၏ ပုံရိပ်သည် သုတ်၌ ပြောပြထားသည့်အတိုင်း စကြဝဠာကို ဖော်ပြသော ဖော်ပြချက် ဖြစ်ပြီး နက္ခတ္တဗေဒစာအုပ်အဖြစ် ဖတ်ရန် မလိုပါ။ ခေတ်တိုင်း သုံးနိုင်သော အနှစ်သာရမှာ ရှေးလူတို့က အမြဲတည်တံ့သည်ဟု ယူဆခဲ့သော သမုဒ္ဒရာနှင့် တောင်များပင် မမြဲလျှင် နေ့စဉ် ကျွန်ုပ်တို့ စွဲလမ်းထားသော သေးငယ်သည့်အရာများ — အလုပ်၊ ရာထူး၊ ပစ္စည်းဥစ္စာနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာ — သည် ပို၍ပင် မမြဲကြောင်း ဖြစ်သည်။
ဤသို့ မြင်ခြင်းသည် စိတ်ဓာတ်ကျစေရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ အရာအားလုံးကို လက်ပေါ့ပေါ့ ကိုင်ထားစေရန် ကူညီသည် — သုံးနိုင်သည်၊ စောင့်ရှောက်နိုင်သည်၊ သို့သော် ချမ်းသာမှုအားလုံးကို မအပ်နှံပါ။ ထိုအရာ ပြောင်းလဲသွားသောအခါ ရပ်ရင်းလဲကျမည် မဟုတ်ပါ။
သုနေတ္တ၏ ဇာတ်လမ်းက လောကတွင် အမြင့်ဆုံး အောင်မြင်မှုပင် ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ရာလမ်း မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးသည်။ အမှန်တကယ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသင့်သောအရာမှာ လွတ်မြောက်မှုသို့ ဦးတည်စေသော သီလ၊ သမာဓိနှင့် ပညာ ဖြစ်သည်။
ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ
နန္ဒက လူတို့သည် မည်သူကို မုနိဟု ခေါ်ကြသနည်း — ဉာဏ်ရှိသူလော၊ တင်းကျပ်သောဘဝနေထိုင်မှုရှိသူလောဟု မေးလျှောက်သည်။ ဘ…
ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် ငါ့ဥစ္စာလည်းမဟုတ်၊ မည်သူ၏ဥစ္စာလည်းမဟုတ်။ အကြောင်းတရားတို့ဖြင့် ပြုပြင်ထားသော ကံဟောင်းအဖြစ် မြင်…
ကောသမ္ဗီရဟန်းများ ငြင်းခုံမှုကို မရပ်တန့်ကြသောအခါ ဘုရားရှင်သည် ရက္ခိတဝန်တောတွင် တစ်ပါးတည်း ကြွသွား၍ သီတင်းသုံး…
ဝန်တိုခြင်းဆိုသည်မှာ ငွေကြေးကို ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်းသာ မဟုတ်ဘဲ နေထိုင်ရာ၊ မိမိကို ထောက်ပံ့သူ၊ လာဘ်လာဘ၊ ချီးမွမ်းမ…