วิสุทธิ ๗
สตฺต วิสุทฺธิโยความบริสุทธิ์ ๗ ขั้นที่ส่งต่อกันเหมือนรถ ๗ ผลัด — แต่ละขั้นมีไว้เพื่อขั้นถัดไป ไม่ใช่จุดหมายในตัวเอง
จรถ ภิกฺขเว จาริกํ พหุชนหิตาย พหุชนสุขาย
เมื่อมีพระอรหันต์ในโลก ๖๑ องค์ พระพุทธเจ้าตรัสให้ภิกษุแยกย้ายกันไปแสดงธรรมที่งามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และที่สุด อย่าไปทางเดียวกันสองรูป เพราะผู้มีธุลีในตาน้อยยังมีอยู่ แล้วทรงมอบให้ภิกษุบวชกุลบุตรในท้องถิ่นได้เอง
ในมหาขันธกะ มหาวรรค พระวินัยปิฎก หลังจากยสกุลบุตรและสหายออกบวชและบรรลุธรรม พระไตรปิฎกบันทึกว่าขณะนั้นมีพระอรหันต์ในโลก ๖๑ องค์ นับรวมพระพุทธเจ้าด้วย จึงเป็นที่มาของคำที่เรียกกันว่าการส่งพระสาวก ๖๐ รูปออกประกาศพระศาสนา
พระพุทธเจ้าตรัสกับภิกษุว่า พระองค์พ้นแล้วจากบ่วงทั้งปวงทั้งที่เป็นทิพย์และเป็นของมนุษย์ ภิกษุทั้งหลายก็พ้นแล้วเช่นกัน จงเที่ยวจาริกไปเพื่อประโยชน์และความสุขแก่ชนหมู่มาก เพื่ออนุเคราะห์โลก อย่าไปทางเดียวกันสองรูป จงแสดงธรรมงามในเบื้องต้น ท่ามกลาง และที่สุด พร้อมทั้งอรรถและพยัญชนะ สัตว์ที่มีธุลีในตาน้อยมีอยู่ เพราะไม่ได้ฟังธรรมจึงเสื่อม ผู้รู้ทั่วถึงธรรมจักมี แล้วตรัสว่าพระองค์เองก็จะไปยังตำบลอุรุเวลาเสนานิคมเพื่อแสดงธรรม
จากนั้นมารมาผจญด้วยคาถาว่าพระองค์ยังถูกบ่วงผูกไว้ พระพุทธเจ้าตรัสตอบว่าความพอใจในรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะของพระองค์ปราศไปแล้ว มารรู้ว่าพระองค์รู้ทันจึงหายไป ต่อมาเมื่อภิกษุพากุลบุตรจากทิศต่าง ๆ มาขอบวชจนลำบากกันทั้งสองฝ่าย พระพุทธเจ้าจึงทรงอนุญาตให้ภิกษุบวชกุลบุตรในท้องถิ่นนั้น ๆ ได้เองด้วยไตรสรณคมน์
พระพุทธเจ้าตรัสนำว่า พระองค์พ้นแล้วจากบ่วงทั้งปวงทั้งที่เป็นทิพย์และเป็นของมนุษย์ และภิกษุเหล่านั้นก็พ้นแล้ว ผู้ที่ถูกส่งออกไปจึงเป็นผู้ที่ได้ประจักษ์ธรรมด้วยตนเองแล้ว
ก่อนจะแนะนำใครเรื่องใด ถามตัวเองว่าเราได้ลองทำจริงจนเห็นผลหรือยัง คำแนะนำจากประสบการณ์จริงมีน้ำหนักกว่าคำพูดที่จำมา
เป้าหมายของการจาริกคือประโยชน์และความสุขแก่ชนหมู่มาก เพื่ออนุเคราะห์โลก เพื่อประโยชน์เกื้อกูลและความสุขแก่เทวดาและมนุษย์ ไม่ได้ตรัสถึงลาภสักการะหรือจำนวนผู้นับถือ
เมื่อจะแบ่งปันความรู้หรือเริ่มโครงการอาสา ตั้งคำถามว่าใครได้ประโยชน์ ถ้าคำตอบคือตัวเราเป็นหลัก ให้ปรับเจตนาใหม่
ทรงให้ภิกษุแยกย้ายกันไปคนละทาง เพราะผู้แสดงธรรมมีเพียงไม่กี่รูป การไปรวมกันในทางเดียวจะทำให้ธรรมไปถึงคนได้น้อย
ในทีมงานหรือกลุ่มจิตอาสา แบ่งกันรับผิดชอบคนละพื้นที่ คนละกลุ่มเป้าหมาย แทนการไปกองรวมที่งานเดียวกัน
ธรรมที่ให้แสดงต้องงามตลอดทั้งสาย ประกาศพรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถและพยัญชนะ บริสุทธิ์บริบูรณ์ คือทั้งเนื้อหาถูกต้องและถ้อยคำชัดเจน ไม่ตัดทอนจนผิดความ
เวลาสอนหรืออธิบายเรื่องใด ให้ดีทั้งตอนเริ่ม ตอนกลาง และตอนจบ ไม่เปิดเรื่องสวยแล้วสรุปแบบขอไปที และไม่ย่อจนความหมายเพี้ยน
ตรัสว่าสัตว์ที่มีกิเลสเบาบางมีอยู่ เพราะไม่ได้ฟังธรรมจึงเสื่อม ผู้รู้ทั่วถึงธรรมจักมี นี่คือเหตุผลที่การแสดงธรรมไม่เสียเปล่า แม้จะไม่ใช่ทุกคนที่พร้อมรับ
เมื่อพูดสิ่งดีแล้วมีคนไม่สนใจ ไม่ต้องท้อหรือโกรธ และไม่ต้องบังคับ คนที่พร้อมฟังมีอยู่ ทำหน้าที่ของเราให้ดีก็พอ
พระพุทธเจ้าไม่ได้ส่งคนอื่นไปแล้วประทับอยู่เฉย ๆ ตรัสว่าพระองค์เองก็จะไปยังอุรุเวลาเสนานิคมเพื่อแสดงธรรม ซึ่งเป็นที่มาของการโปรดชฎิลสามพี่น้องในตอนต่อมา
ถ้าเป็นหัวหน้าหรือพ่อแม่ อย่าสั่งให้คนอื่นทำสิ่งที่เราเองไม่ลงมือ การทำให้ดูเป็นคำสอนที่ชัดที่สุด
มารกล่าวว่าจะผูกพระองค์ด้วยบ่วงที่เที่ยวไปในอากาศ เป็นของมีในใจ พระพุทธเจ้าตรัสตอบว่าความพอใจในรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะที่น่ารื่นรมย์ของพระองค์ปราศไปแล้ว มารจึงทำอะไรไม่ได้
ระหว่างทำงานที่ดี สังเกตว่ามีอะไรมาดึงใจ เช่น คำชม ความสะดวกสบาย หรือความอยากได้หน้า บ่วงที่มองไม่เห็นมักอยู่ในใจเราเอง
ภิกษุพากุลบุตรจากทิศต่าง ๆ มาให้พระพุทธเจ้าบวช ทั้งภิกษุและผู้จะบวชต่างลำบาก พระองค์ทรงดำริในที่สงัดแล้วอนุญาตให้ภิกษุบวชกุลบุตรในทิศนั้น ๆ ได้เองด้วยการให้ปลงผม ครองผ้ากาสาวะ และกล่าวไตรสรณคมน์สามครั้ง
เมื่อเห็นว่าระบบที่ต้องผ่านคนคนเดียวทำให้ทุกคนลำบาก ให้วางขั้นตอนที่ชัดเจนแล้วมอบให้คนในพื้นที่ทำได้เอง
ใจความของตอนนี้ไม่ใช่การไปชักชวนคนให้เปลี่ยนศาสนา แต่คือการนำสิ่งดีที่ตนได้รับไปแบ่งปัน ด้วยเจตนาเพื่อประโยชน์และความสุขของผู้อื่น ไม่ใช่เพื่อชื่อเสียงหรือจำนวนผู้ติดตาม
คำสั่งว่าอย่าไปทางเดียวกันสองรูปเป็นหลักการทำงานที่ใช้ได้ดี เมื่อคนมีจำกัด การกระจายกันไปทำให้สิ่งดีไปถึงคนได้กว้างกว่า และการมอบอำนาจให้ภิกษุบวชคนในท้องถิ่นได้เอง ก็เป็นตัวอย่างของการไม่รวมศูนย์ทุกอย่างไว้ที่ตัวผู้นำ
ประโยคว่าผู้มีธุลีในตาน้อยมีอยู่ ช่วยให้แบ่งปันด้วยใจที่พอดี ไม่ใช่ทุกคนจะพร้อมฟัง และไม่จำเป็นต้องบังคับใคร แต่คนที่พร้อมมีอยู่จริง การพูดสิ่งที่ดีอย่างสุภาพจึงไม่เสียเปล่า
คลิกเพื่อไปอ่านเนื้อหาจริงในหน้าที่อ้างถึง
ความบริสุทธิ์ ๗ ขั้นที่ส่งต่อกันเหมือนรถ ๗ ผลัด — แต่ละขั้นมีไว้เพื่อขั้นถัดไป ไม่ใช่จุดหมายในตัวเอง
เป้าหมายสูงสุดของคำสอน อธิบายตามพระไตรปิฎกตรง ๆ — ความสิ้นราคะ โทสะ โมหะ และนิพพานธาตุสองแบบ โดยไม่เพิ่มคำอธิบ…
สุนักขัตตะบอกคืนศาสนาเพราะพระพุทธเจ้าไม่แสดงปาฏิหาริย์และไม่อธิบายกำเนิดโลกให้ พระองค์ถามกลับว่าเคยสัญญากันไว้…
มาณพสองคนเถียงกันว่าทางไปพรหมของอาจารย์ใครตรงกว่า พระพุทธเจ้าทรงชี้ว่าไม่มีใครในสายนั้นเคยเห็นพรหม แล้วทรงยกอุ…