สุมนสูตร: ผู้ให้กับผู้ไม่ให้
ใช้ในชีวิตประจำวัน

สุมนสูตร: ผู้ให้กับผู้ไม่ให้

สุมนสุตฺตํ

สาวกสองคนมีศรัทธา ศีล และปัญญาเท่ากัน ต่างกันแค่คนหนึ่งเป็นผู้ให้ ผู้ให้ย่อมเหนือกว่าในห้าด้าน ทั้งเมื่อเป็นเทวดา เป็นมนุษย์ และเป็นบรรพชิต แต่เมื่อบรรลุอรหัตแล้ว วิมุตติของทั้งสองไม่ต่างกันเลย

๗ ข้อ

ในสุมนสูตร ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย สุมนาราชกุมารีเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าพร้อมรถ ๕๐๐ คันและราชกุมารี ๕๐๐ คน ทูลถามว่า สาวกสองคนมีศรัทธา ศีล และปัญญาเท่ากัน คนหนึ่งเป็นผู้ให้ อีกคนไม่ให้ เมื่อตายแล้วไปสุคติทั้งคู่ ทั้งสองจะต่างกันหรือไม่

พระพุทธเจ้าตรัสว่าต่างกัน ผู้ให้ย่อมเหนือกว่าในห้าด้าน ทั้งเมื่อเป็นเทวดา เมื่อกลับมาเป็นมนุษย์ และเมื่อออกบวช แต่เมื่อทั้งสองบรรลุอรหัตแล้ว ทรงตรัสว่าไม่มีความต่างใด ๆ ระหว่างวิมุตติกับวิมุตติ

พระนางสุมนาสรุปว่า ควรให้ทาน ควรทำบุญ เพราะบุญเป็นอุปการะแก่เทวดา มนุษย์ และบรรพชิต พระพุทธเจ้าทรงรับรอง แล้วตรัสคาถาเปรียบผู้มีศีลมีศรัทธาที่ให้ ว่าไพโรจน์กว่าผู้ตระหนี่ เหมือนดวงจันทร์สว่างกว่าหมู่ดาว

  1. ๑

    คำถามของพระนางสุมนา เอโก ทายโก เอโก อทายโก

    สาวกสองคนมีศรัทธา ศีล และปัญญาเท่า ๆ กัน คนหนึ่งเป็นผู้ให้ คนหนึ่งไม่ให้ ทั้งคู่ตายแล้วไปสู่สุคติโลกสวรรค์ พระนางทูลถามว่าเมื่อเป็นเทวดาเหมือนกัน ทั้งสองจะต่างกันหรือไม่

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    เมื่อเห็นคนสองคนที่เก่งและดีพอ ๆ กัน สังเกตว่าคนที่แบ่งปันเวลาและความรู้ให้ผู้อื่นมักได้รับความไว้วางใจมากกว่า

  2. ๒

    เมื่อเป็นเทวดา ผู้ให้เหนือกว่าห้าด้าน ทิพฺเพน อายุนา ทิพฺเพน วณฺเณน

    ผู้ให้เมื่อเป็นเทวดา ย่อมเหนือกว่าเทวดาผู้ไม่ให้ด้วยห้าอย่างที่เป็นทิพย์ คือ อายุ วรรณะ ความสุข ยศ และความเป็นใหญ่

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    ไม่ต้องรอถึงชาติหน้า สังเกตว่าคนใจกว้างรอบตัวเรามักมีความสุขและมีคนยอมรับนับถืออย่างไร

  3. ๓

    เมื่อเป็นมนุษย์ ก็เหนือกว่าห้าด้านเช่นกัน มานุสเกน อายุนา

    เมื่อทั้งสองจุติจากเทวโลกมาเป็นมนุษย์ ผู้ให้ก็ยังเหนือกว่าผู้ไม่ให้ด้วยห้าอย่างที่เป็นของมนุษย์ คือ อายุ วรรณะ ความสุข ยศ และความเป็นใหญ่

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    การให้ที่ทำอย่างสม่ำเสมอสร้างเครือข่ายความสัมพันธ์ที่ดี ลองเริ่มจากการช่วยเหลือเล็ก ๆ ในที่ทำงานหรือชุมชน

  4. ๔

    เมื่อบวช ผู้ให้ก็ยังได้เปรียบ ปพฺพชิโต

    เมื่อทั้งสองออกบวช ผู้ที่เคยให้ย่อมได้รับจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และยารักษาโรคมาก และเพื่อนพรหมจรรย์ที่อยู่ร่วมกันก็ปฏิบัติต่อเธอด้วยกาย วาจา ใจที่น่าพอใจเป็นส่วนมาก

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    คนที่เคยให้มักได้รับความเอื้อเฟื้อกลับมาเมื่อตัวเองลำบาก แต่ให้เพราะอยากให้ ไม่ใช่เพราะหวังว่าจะได้คืน

  5. ๕

    เมื่อบรรลุอรหัต ไม่มีความต่าง วิมุตฺติยา วิมุตฺตึ

    เมื่อพระนางทูลถามว่าถ้าทั้งสองบรรลุอรหัตแล้วจะต่างกันหรือไม่ พระพุทธเจ้าตรัสว่า เราไม่กล่าวว่ามีความต่างใด ๆ ระหว่างวิมุตติกับวิมุตติ

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    อย่าคิดว่าการให้มากจะทำให้เราดีกว่าคนอื่นในทางธรรม จุดหมายสูงสุดเท่าเทียมกันสำหรับทุกคนที่ไปถึง

  6. ๖

    ควรให้ทาน ควรทำบุญ อลเมว ทานานิ ทาตุํ อลํ ปุญฺญานิ กาตุํ

    พระนางสุมนาสรุปว่า ควรให้ทาน ควรทำบุญ เพราะบุญเป็นอุปการะแก่เทวดา มนุษย์ และบรรพชิต พระพุทธเจ้าตรัสรับรองว่าเป็นอย่างนั้น

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    กำหนดการให้ที่ทำได้จริงหนึ่งอย่างในสัปดาห์นี้ เช่น บริจาคของที่ยังใช้ได้ หรือสอนทักษะให้ใครสักคน

  7. ๗

    ดวงจันทร์สว่างกว่าหมู่ดาว ยถาปิ จนฺโท วิมโล

    ในคาถา ทรงเปรียบว่า ดวงจันทร์ที่ปราศจากมลทินเดินไปในอากาศ สว่างกว่าหมู่ดาวทั้งปวงด้วยรัศมีฉันใด ผู้มีศีล มีศรัทธา ก็ไพโรจน์กว่าผู้ตระหนี่ทั้งปวงด้วยจาคะฉันนั้น และเหมือนเมฆฝนที่มีสายฟ้า ตกรดแผ่นดินทั้งที่ดอนและที่ลุ่ม สาวกผู้เป็นบัณฑิตย่อมเหนือกว่าผู้ตระหนี่ในห้าด้าน

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    เหมือนฝนที่ตกทั้งที่สูงและที่ต่ำ ลองให้โดยไม่เลือกเฉพาะคนที่ชอบหรือคนที่ตอบแทนเราได้

ลองใช้ในชีวิตประจำวัน

พระสูตรนี้บอกสองอย่างพร้อมกัน อย่างแรก ความใจกว้างมีผลจริงต่อชีวิต แม้คนสองคนจะดีพอ ๆ กันในด้านอื่น คนที่ให้ก็มักมีคนรัก มีคนช่วย และมีชีวิตที่ราบรื่นกว่า อย่างที่สอง การให้ไม่ได้ซื้อความหลุดพ้น เมื่อถึงวิมุตติแล้วไม่มีใครเหนือกว่าใคร

การให้ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงต้องให้มาก ให้ตามกำลังโดยไม่ทำให้ตัวเองและครอบครัวเดือดร้อน ผลที่พระสูตรกล่าวถึงก็ไม่ใช่สัญญาทางการเงินที่คาดหวังผลตอบแทนได้แน่นอน

ข้อที่ควรสังเกตคือ ผู้ให้ในพระสูตรมีศรัทธา ศีล และปัญญาอยู่แล้ว การให้จึงเป็นส่วนเสริม ไม่ใช่สิ่งแทนการรักษาศีลหรือการพัฒนาปัญญา

ที่มาในพระไตรปิฎก

คลิกเพื่อไปอ่านเนื้อหาจริงในหน้าที่อ้างถึง

หลักธรรมอื่นที่น่าสนใจ

เถรวรรค: ผู้อาวุโสที่เป็นที่รักและน่าเคารพ

เถโร ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย จ โหติ มนาโป จ ครุ จ ภาวนีโย จ

ผู้อาวุโสเป็นที่รักและน่าเคารพไม่ใช่เพราะฟันหัก ผมหงอก หนังย่น แต่เพราะไม่ถูกกิเลสพาไป ไม่ลบหลู่ ไม่หลอกหาผลปร…

จัมมขันธกะ: ปิดช่องเลี่ยงกฎทีละข้อ แต่เปิดทางให้คนเจ็บ

จมฺมกฺขนฺธกํ

ระเบียบเรื่องรองเท้าและเครื่องหนังของภิกษุ พระฉัพพัคคีย์หาช่องเลี่ยงทุกครั้งที่ทรงห้าม จากรองเท้าสีสด เขียงเท้…

เข้าสู่ระบบเพื่อรับ ๔๐ แต้มบุญจากการอ่านหน้านี้