ผู้มีปัญญา ประกอบด้วยปัญญาที่เห็นความเกิดและความดับอันประเสริฐ ชำแรกกิเลส ให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ. นี้ก็เป็น นาลกรณธรรม.

[๓๕๘] กสิณายตนะ คือ แดนกสิณ ๑๐

๑. ผู้หนึ่ง ย่อมจำปฐวีกสิณได้ ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง เบื้องขวาง

คล่องแคล่ว ประมาณมิได้

๒. ผู้หนึ่ง ย่อมจำอาโปกสิณได้ . ..

๓. ผู้หนึ่ง ย่อมจำเตโชกสิณได้...

๔. ผู้หนึ่ง ย่อมจำอาโปกสิณได้...

๕. ผู้หนึ่ง ย่อมจำนีลกสิณได้...

๖. ผู้หนึ่ง ย่อมจำปีตกสิณได้...

๗. ผู้หนึ่ง ย่อมจำโลหิตกสิณได้...

๘. ผู้หนึ่ง ย่อมจำโอทาตกสิณได้ ...

๙. ผู้หนึ่ง ย่อมจำอากาสกสิณได้ . . .

๑๐. ผู้หนึ่ง ย่อมจำวิญญาณกสิณได้ ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง เบื้อง

ขวาง คล่องเเคล่ว ประมาณมิได้.

[๓๕๙] อกุศลกรรมบถ ๑๐

๑. ปาณาติบาต ๒. อทินนาทาน

๓. กาเมสุมิจฉาจาร ๔. มิสาวาท

๕. ปิสุณาวาจา ๖. ผรุสาวาจา

๗. สัมผัปปลาปะ ๘. อภิชฌา

๙. พยาบาท ๑๐. มิจฉาทิฏฐิ.