ทั้งหลาย ที่นั้นย่อมไม่มีการเกิดในภพใหม่ต่อไป ที่ใดไม่มีการเกิดในภพใหม่ต่อไป ที่นั้นย่อมไม่มีชาติ ชรา และมรณะต่อไป ที่ใดไม่มีชาติ ชรา และมรณะต่อไป เรากล่าวว่า ‘ที่นั้นไม่มีความโศก ไม่มีความกระวนกระวาย และไม่มีความคับแค้น’

ถ้าราคะ นันทิ ตัณหาไม่มีในผัสสาหาร ฯลฯ ถ้าราคะ นันทิ ตัณหาไม่มี ในมโนสัญเจตนาหาร ฯลฯ ถ้าราคะ นันทิ ตัณหาไม่มีในวิญญาณาหาร ฯลฯ เรากล่าวว่า ที่นั้นไม่มีความโศก ไม่มีความกระวนกระวาย และไม่มีความคับแค้น”๑ มีอยู่จริงใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ดังนั้น ท่านจึงไม่ควรยอมรับว่า “อนาคตมีอยู่”

สัพพมัตถีติกถา จบ

๖. อตีตักขันธาทิกถา

ว่าด้วยอดีตขันธ์ เป็นต้น

๑. นสุตตสาธนะ

ว่าด้วยการไม่อ้างพระสูตร

{๓๘๗} [๒๙๗] ปร. อดีตเป็นขันธ์ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. อดีตมีอยู่ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ