သုနက္ခတ္တသုတ်: မပေါင်းစပ်သေးသော ဒဏ်ရာ
သုနက္ခတ္တသုတ္တံအချို့သူများသည် မိမိတို့ ရောက်ရှိပြီဟု ထင်မှတ်ကြသော်လည်း မရောက်သေးချေ။ မြတ်စွာဘုရားသည် အဆိပ်လူးထားသော မြားထိမှ…
ခန္ဓဝိဘင်္ဂေါ
အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၏ ဒုတိယကျမ်းဖြစ်သော ဝိဘင်းသည် ခေါင်းစဉ်တစ်ခုတည်းကို သုံးကြိမ်ခွဲခြားလေ့ရှိသည်။ သုတ္တန်နည်း၊ အဘိဓမ္မာနည်းနှင့် မာတိကာအလိုက် မေးခွန်းထုတ်သည့်နည်းတို့ဖြစ်သည်။ ပထမအခန်းဖြစ်သော ခန္ဓဝိဘင်းက ဤနည်းကို ထင်ရှားစွာ ပြသသည်။
အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၏ ဒုတိယကျမ်းဖြစ်သော ဝိဘင်း၏ ပထမအခန်း ခန္ဓဝိဘင်းတွင် ခေါင်းစဉ်မှာ ခန္ဓာငါးပါးဖြစ်သည်။ ရူပက္ခန္ဓာ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၊ သညာက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာနှင့် ဝိညာဏက္ခန္ဓာတို့ဖြစ်သည်။ အကြောင်းအရာကို သုံးပိုင်းခွဲသည်။ သုတ္တန္တဘာဇနီယ (သုတ္တန်နည်းအတိုင်း ခွဲခြားခြင်း)၊ အဘိဓမ္မဘာဇနီယ (အဘိဓမ္မာနည်းအတိုင်း ခွဲခြားခြင်း) နှင့် ပဉှာပုစ္ဆက (မာတိကာအလိုက် မေးခွန်းထုတ်ခြင်း) တို့ဖြစ်သည်။
ဝိဘင်းတစ်ကျမ်းလုံးတွင် ဝိဘင်း 18 ခုရှိသည်။ ဥပမာ ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ်၊ သစ္စာ၊ ဣန္ဒြေ၊ ပစ္စယာကာရ၊ သတိပဋ္ဌာန်၊ ဈာန်၊ ဉာဏ်၊ ခုဒ္ဒကဝတ္ထုနှင့် ဓမ္မဟဒယတို့ဖြစ်သည်။ ဝိဘင်းအများစုသည် ဤသုံးပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံကို အသုံးပြုသော်လည်း ဝိဘင်းအားလုံး မဟုတ်ပါ။ ဥပမာ သိက္ခာပဒဝိဘင်းတွင် သုတ္တန္တဘာဇနီယ မရှိပါ။
အဘိဓမ္မာပိဋကတ်တွင် ကျမ်းခုနစ်ကျမ်းရှိသည်။ ဓမ္မသင်္ဂဏီ၊ ဝိဘင်း၊ ဓာတုကထာ၊ ပုဂ္ဂလပညတ်၊ ကထာဝတ္ထု၊ ယမိုက်နှင့် ပဋ္ဌာန်းတို့ဖြစ်သည်။ ထေရဝါဒဓလေ့အရ ဤကျမ်းများကို မြတ်စွာဘုရား၏ တရားဒေသနာတော်ဟု ယူဆသည်။ ပညာရှင်များစွာကမူ သုတ္တန်နှင့် ဝိနည်းပြီးနောက်မှ စုစည်းခဲ့သည်ဟု မြင်ကြသည်။ ဤစာမျက်နှာသည် ခြုံငုံသဘောကို နားလည်စေရန် ခွဲခြားနည်းကို အလေးပေးသည်။ ခန္ဓာကို လက်တွေ့ကျင့်ကြံရာတွင် ဆင်ခြင်ခြင်းမှာ မဟာပုဏ္ဏမသုတ်ကဲ့သို့ သုတ္တန်များတွင် ရှိသည်။
သုတ္တန္တဘာဇနီယက ရှင်းပြသည်မှာ ရူပက္ခန္ဓာဆိုသည်မှာ အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အတွင်း၊ အပြင်၊ ကြမ်းတမ်း၊ သိမ်မွေ့၊ ယုတ်ညံ့၊ မြင့်မြတ်၊ ဝေး၊ နီးဟူသော ရူပတစ်ခုခုကို တစ်စုတည်းအဖြစ် စုစည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အခြားခန္ဓာများကိုလည်း တူညီသောပုံစံဖြင့် ရှင်းပြသည်။ ဤပုံစံကို သုတ္တန်များတွင်လည်း တွေ့ရသည်။
ယခုကိုယ်ခန္ဓာ သို့မဟုတ် ခံစားချက်ကို “ငါ” ဟု စွဲယူမိသောအခါ ၎င်းသည် အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ပါ ပါဝင်သော ကြီးမားသောအစုအဝေး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမျှသာဟု စဉ်းစားကြည့်ပါ။
ပုံစံအတွင်းရှိ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းကို ဆက်လက်ရှင်းပြသည်။ ဥပမာ အတိတ်ရူပဆိုသည်မှာ ကုန်ဆုံးပြီး ချုပ်ငြိမ်းပြီး ပြောင်းလဲသွားပြီးသော ရူပဖြစ်သည်။ အတွင်းရူပဆိုသည်မှာ ထိုသတ္တဝါ၏ ကိုယ်ပိုင်ရူပဖြစ်သည်။ အပြင်ရူပဆိုသည်မှာ အခြားသတ္တဝါ၏ ရူပဖြစ်သည်။ ကြမ်းတမ်းသောရူပဆိုသည်မှာ စက္ခာယတနမှ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနအထိ အာယတနဆယ်ပါးဖြစ်သည်။ သိမ်မွေ့သောရူပမှာ ဣတ္ထိန္ဒြေ၊ ပုရိသိန္ဒြေနှင့် ဇီဝိတိန္ဒြေကဲ့သို့ ရူပများဖြစ်သည်။
ဓမ္မဝေါဟာရများကို သင်ယူသောအခါ အမည်ဖြင့် မရပ်နားပါနှင့်။ ဤစကားလုံးသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်တွေ့အတွေ့အကြုံတွင် မည်သည့်အရာကို ဆိုလိုသနည်းဟု ဆက်မေးကြည့်ပါ။
ဝေဒနာ၏ ကြမ်းခြင်း သိမ်မွေ့ခြင်းကို အလွှာများစွာ ခွဲသည်။ ဥပမာ အကုသိုလ်ဝေဒနာသည် ကြမ်းတမ်းပြီး ကုသိုလ်နှင့် အဗျာကတဝေဒနာသည် သိမ်မွေ့သည်။ ဒုက္ခဝေဒနာသည် ကြမ်းတမ်းပြီး သုခနှင့် အဒုက္ခမသုခဝေဒနာသည် သိမ်မွေ့သည်။ သမာပတ်မဝင်စားသူ၏ ဝေဒနာသည် ကြမ်းတမ်းပြီး သမာပတ်ဝင်စားသူ၏ ဝေဒနာသည် သိမ်မွေ့သည်။ ထို့နောက် ထိုဝေဒနာတို့ကို အလွှာလိုက် နှိုင်းယှဉ်၍ ကြမ်းခြင်း သိမ်မွေ့ခြင်းကို သိသင့်သည်ဟု အနှစ်ချုပ်ဆိုသည်။
ယနေ့ သိမ်မွေ့လှသည်ဟု ထင်ရသော ခံစားချက်သည် အခြားအဆင့်တစ်ခုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ကြမ်းတမ်းနေနိုင်သေးသည်။ ဤအချက်ဖြင့် မိမိကိုယ်ကို အလွန်စောစော ကျေနပ်မသွားရန် သတိပေးပါ။
အဘိဓမ္မဘာဇနီယက ခန္ဓာများကို တစ်ပုံတစ်စု၊ နှစ်ပုံတစ်စုမှ စ၍ အပုံအစုများစွာအထိ မာတိကာမှ စကားလုံးများကို အသုံးပြုကာ အုပ်စုခွဲသည်။ ဥပမာ ရူပက္ခန္ဓာ၏ တစ်ပုံတစ်စုမှာ ရူပအားလုံးသည် နဟိတ်ဖြစ်သည်၊ ပစ္စယရှိသည်၊ သင်္ခတဖြစ်သည်၊ လောကီဖြစ်သည်၊ အဗျာကတဖြစ်သည်၊ အနိစ္စဖြစ်သည်၊ ဇရာက လွှမ်းမိုးထားသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အကြောင်းအရာကို ဒုကမူလကဝါရ၊ တိကမူလကဝါရ၊ ဥဘတောဝဍ္ဎကဝါရနှင့် ဗဟုဝိဓဝါရဟူ၍ အစုလိုက် စီစဉ်ထားသည်။ ဤအပိုဒ်သည် ခြုံငုံသဘောကို နားလည်စေရန်ဖြစ်သည်။
အရာတစ်ခုတည်းကို အုပ်စုများစွာမှ ကြည့်ခြင်းက အမည်တစ်ခုတည်းတွင် မကပ်ငြိစေရန် ကူညီသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပစ္စယရှိသောအရာလည်းဖြစ်၊ မမြဲသောအရာလည်းဖြစ်၊ ထို့ပြင် ဇရာက လွှမ်းမိုးထားသောအရာလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တစ်ချိန်တည်း တွဲဖက်ရှိနေသည်။
ပဉှာပုစ္ဆကသည် မာတိကာကို တစ်ချက်ချင်း မေးခွန်းထုတ်သည်။ ဥပမာ ခန္ဓာငါးပါးအနက် မည်သည့်ခန္ဓာသည် ကုသိုလ်ဖြစ်သနည်း၊ မည်သည့်ခန္ဓာသည် အကုသိုလ်ဖြစ်သနည်း၊ မည်သည့်ခန္ဓာသည် အဗျာကတဖြစ်သနည်းဟု ဖြစ်သည်။ အဖြေမှာ ရူပက္ခန္ဓာသည် အဗျာကတဖြစ်သည်၊ ကျန်ခန္ဓာလေးပါးသည် ကုသိုလ်လည်း ရှိသည်၊ အကုသိုလ်လည်း ရှိသည်၊ အဗျာကတလည်း ရှိသည်ဟု ဖြစ်ပြီး တိကနှင့် ဒုကအားလုံးပြည့်စုံသည်အထိ ဆက်လက်ဖြေဆိုသည်။
တစ်စုံတစ်ရာ သင်ယူပြီးနောက် ထောင့်အမျိုးမျိုးမှ မိမိကိုယ်ကို စစ်ဆေးရန် မေးခွန်းများ ထုတ်ကြည့်ပါ။ ကိစ္စအလိုက် ခွဲခြားဖြေရသော အဖြေများက မိမိ၏ နားလည်မှု ပိုနက်ရှိုင်းလာကြောင်း ပြလေ့ရှိသည်။
အဖြေများစွာတွင် မဆိုနိုင်ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုသည်။ ဥပမာ အစောပိုင်း ခန္ဓာနှစ်ပါးဖြစ်သော ရူပက္ခန္ဓာနှင့် ဝေဒနာက္ခန္ဓာသည် သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ သို့မဟုတ် အဒုက္ခမသုခဝေဒနာနှင့် သမ္ပယုတ်သည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။ ကျန်ခန္ဓာသုံးပါးမူ သုံးမျိုးလုံး ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ဓမ္မသင်္ဂဏီ၏ နိက္ခေပကဏ္ဍတွင် သုခဝေဒနာနှင့် သမ္ပယုတ်သောတရားကို သုခဝေဒနာကိုယ်တိုင်မပါဘဲ ရှင်းပြထားခြင်းနှင့် ကိုက်ညီသည်။
မေးခွန်းတိုင်းကို ဟုတ်သည် မဟုတ်သည်ဖြင့် ဖြေ၍ မရပါ။ မေးခွန်းအချို့သည် မေးလိုသောအရာနှင့် မကိုက်ညီဟု ဝန်ခံခြင်းသည် စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုတွင် ရိုးသားမှုဖြစ်သည်။
ဤနည်းသုံးမျိုးသည် အကြောင်းအရာတစ်ခုတည်းကို သုံးနည်းဖြင့် သင်ယူသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သုတ္တန်နည်းသည် ချက်ချင်း ဆင်ခြင်နိုင်သော ဘောင်ကို ပေးသည်။ အဘိဓမ္မာနည်းသည် တိကျမှန်ကန်စေရန် အသေးစိတ် အုပ်စုခွဲသည်။ မေးဖြေနည်းသည် အမှန်တကယ် နားလည်ခြင်း ရှိမရှိကို စစ်ဆေးရန် အသုံးပြုသည်။
နေ့စဉ်ဘဝတွင် ခက်ခဲသောအကြောင်းအရာကို သင်ယူသောအခါ တူညီသောဘောင်ကို သုံးကြည့်ပါ။ ဦးစွာ လွယ်ကူသောစကားဖြင့် ရှင်းပြပါ၊ နောက်မှ အသေးစိတ်ခွဲပါ၊ ထို့နောက် မိမိကိုယ်ကို စစ်ဆေးရန် မေးခွန်းထုတ်ပါ။
ကြမ်းခြင်းနှင့် သိမ်မွေ့ခြင်းဆိုင်ရာ သင်ခန်းစာမှာ နှိုင်းယှဉ်ရမည့်အရာဖြစ်ပြီး ခံစားချက်ကို ကောင်းသည်၊ ဆိုးသည်ဟု ပုံသေတံဆိပ်ကပ်ခြင်းကို မလွယ်လင့်တကူ မပြုစေရန် ကူညီသည်။
ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ
အချို့သူများသည် မိမိတို့ ရောက်ရှိပြီဟု ထင်မှတ်ကြသော်လည်း မရောက်သေးချေ။ မြတ်စွာဘုရားသည် အဆိပ်လူးထားသော မြားထိမှ…
စကားကို ကောင်းသောစကား ဖြစ်စေသည့် အချက်ငါးချက် — အချိန်ကာလနှင့် ကိုက်ညီခြင်း၊ မှန်ကန်ခြင်း၊ ပျော့ပျောင်းခြင်း၊ …
အလုပ်ကို မွေ့လျော်ခြင်း၊ စကားပြောခြင်းကို မွေ့လျော်ခြင်း၊ အိပ်ခြင်းကို မွေ့လျော်ခြင်း၊ လူအုပ်စုနှင့် ရောနှောခြ…
ကုသိနာရာဝဂ်ရှိ သုတ်သုံးသုတ်သည် စိတ်ထဲရှိ အတွေးများကို ညွှန်ပြသည်။ ရဟန်းတို့ ရန်ဖြစ်ကြသည့်အရပ်သည် ကာမ၊ ဗျာပါဒနှ…