ပိယဇာတိကသုတ်: ချစ်ခင်ရာမှ ဖြစ်သော ဝမ်းနည်းခြင်း
ပိယဇာတိကသုတ္တံတစ်ဦးတည်းသော သားကို ဆုံးရှုံးသူသည် ချစ်ခင်မှုက ဒုက္ခဆောင်ကြဉ်းသည်ဟု မယုံကြည်ခဲ့ပေ၊ မလ္လိကာမိဖုရားက ပသေနဒိကောသလ…
ဟေမကမာဏဝကပဉှာနိဒ္ဒေသော
စူဠနိဒ္ဒေသရှိ ဟေမက၏ ပဉှာကို ရှင်းလင်းချက်ဖြစ်ပြီး ပါးစပ်ဆင့်၍ ပြောကြသော ဆုံးမစကားများ မည်သည့်နေရာမှ လာသနည်း၊ အဘယ်ကြောင့် အတွေးကို ပွားစေသနည်း၊ လောက၌ ချစ်ခင်ရာများမှာ အဘယ်အရာများနည်းဟု ဖော်ပြသည်။ နိဗ္ဗာန်သည် မြင်ရသော၊ ကြားရသော၊ သိရသော၊ ကောင်းစွာသိသောအရာတို့၌ တပ်မက်နှစ်သက်မှုကို ငြိမ်းစေသော ပဒဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။
ဟေမကမာဏဝကပဉှာနိဒ္ဒေသသည် ခုဒ္ဒကနိကာယ် စူဠနိဒ္ဒေသတွင် ပါဝင်ပြီး ပိဋကတ်သုံးပုံအတွင်းရှိ အဋ္ဌကထာပုံစံ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ကျမ်း ဖြစ်သည်။ သုတ္တနိပါတ် ပါရာယနဝဂ်ရှိ ဂါထာများကို ရှင်းလင်းသည်။ ဟေမကက လျှောက်ထားသည်မှာ ဂေါတမ၏ သာသနာမတိုင်မီ ဆရာများသည် “ဤအရာ ဤသို့ ဖြစ်ခဲ့ပြီ၊ ဤအရာ ဤသို့ ဖြစ်လိမ့်မည်” ဟု ဟောကိန်းထုတ်ကြသည်။ ထိုစကားအားလုံးမှာ ပါးစပ်ဆင့်လာသော စကားဖြစ်ပြီး အတွေးကို ပွားစေသည့်အရာ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်သည် ထိုစကားကို မနှစ်သက်သဖြင့် တဏှာကို ဖျောက်ဖျက်သော တရားကို တောင်းပန်ပါသည်။ ထိုတရားကို သိ၍ သတိရှိစွာ သွားလာလျှင် လောက၌ ပြန့်နှံ့နေသော တဏှာကို ကူးမြောက်နိုင်ပါမည်။
မြတ်စွာဘုရားက အတိုချုပ် ဖြေကြားတော်မူသည်မှာ မပျက်မပြားသော နိဗ္ဗာနပဒဆိုသည်မှာ မြင်ရ၊ ကြားရ၊ သိရ၊ ကောင်းစွာသိရသော ချစ်ခင်ရာအရာတို့၌ ဆန္ဒရာဂကို ငြိမ်းစေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကို ကောင်းစွာသိသူသည် သတိရှိကာ ယခုဘဝ၌ ကိလေသာငြိမ်းပြီး အမြဲ ငြိမ်းချမ်းကာ လောက၌ ပြန့်နှံ့သော တဏှာကို ကူးမြောက်ပြီးဖြစ်သည်။
နိဒ္ဒေသက ဂါထာတွင်ပါသော ဆရာများမှာ ဗာဝရီပုဏ္ဏားနှင့် ဗာဝရီ၏ ဆရာများကို ဆိုလိုသည်ဟု ဖော်ပြပြီး ပါးစပ်ဆင့်စကား မည်သည့်အကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သနည်း၊ မည်သည့်အတွေးကို ပွားစေသနည်း၊ ချစ်ခင်ရာအရာက အဘယ်အရာများ ပါဝင်သနည်းဟု ရှင်းလင်းသည်။ ထိုသို့ရှင်းလင်းခြင်းက မြတ်စွာဘုရား၏ အတိုချုပ်အဖြေကို ပိုမို ထင်ရှားစွာ အသုံးချနိုင်စေသည်။
နိဒ္ဒေသက ထိုဆရာများသည် ကိုယ်တိုင် မထင်ရှားခဲ့၊ ကိုယ်တိုင် မသိခဲ့သော ဓမ္မကို ဆက်တိုက်ကြားနာခြင်း၊ အစဉ်လိုက်ပေးပို့ခြင်း၊ ကျမ်းကိုးကားခြင်း၊ ခန့်မှန်းခြင်း၊ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ခြင်း၊ အခြေအနေကိုလိုက်၍ ကြံစည်ခြင်းတို့ကို အမှီပြု၍ ဟောပြောသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ထို့အပြင် မိမိတို့၏ ဝါဒနှင့် ကိုက်ညီသည်ဟု နှစ်သက်သောကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။
ဟောကိန်း၊ ကောလာဟလ သို့မဟုတ် “သူတို့ပြောကြတာက” ဆိုသောစကားကို ကြားရသောအခါ ပြောသူသည် ကိုယ်တိုင်သိ၍လော၊ ကြားလာ၍လောဟု မေးကြည့်ပါ။ ကြားလာသောစကားဖြစ်လျှင် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ကိုင်ထားပါ၊ အရေးကြီးသောကိစ္စကို ထိုအရာအပေါ် အခြေခံ၍ မဆုံးဖြတ်သေးပါနှင့်။
နိဒ္ဒေသက ထိုစကားများသည် ကြံစည်မှုကို ပွားစေသည်ဟု ဆိုသည် — ကာမအတွေး၊ ဗျာပါဒအတွေး၊ ဝိဟိံသာအတွေး၊ ဆွေမျိုးအကြောင်း၊ မြို့နိုင်ငံအကြောင်း၊ သူတစ်ပါးအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် ချည်နှောင်ထားသော အတွေး၊ လာဘ်လာဘနှင့် သက္ကာရ၊ ချီးမွမ်းခြင်း အကြောင်းအတွေးနှင့် မည်သူ့ကမျှ အထင်မသေးစေလိုသော အတွေးတို့ ဖြစ်သည်။
ကောလာဟလနှင့် ဟောကိန်းများသည် အဖြေမပေးတတ်ဘဲ ဆက်၍ စဉ်းစားစရာကိုသာ ပေးတတ်သည်။ တစ်ခုခုကို ဖတ်ပြီးနောက် စိတ်ပိုရှင်းလာမည့်အစား ပိုပျံ့လွင့်လာလျှင် ထိုအရာသည် အနားယူရန် အချက်ပြမှု ဖြစ်သည်။
ဟေမကသည် ဟောကိန်းအသစ်ကို မတောင်းဘဲ တဏှာကို ဖျောက်ဖျက်သော တရားကို တောင်းသည်။ နိဒ္ဒေသက တောင်းသောတရားမှာ အစ၊ အလယ်၊ အဆုံး ကောင်းမြတ်သော ဗြဟ္မစရိယ ဖြစ်ပြီး သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးမှစ၍ အရိယမဂ်ရှစ်ပါး၊ နိဗ္ဗာန်နှင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေသော အကျင့်တို့အထိ ဖြစ်သည်ဟု ရှင်းပြသည်။ “သိပြီး” ဆိုသည်မှာ သင်္ခါရအားလုံး မမြဲ၊ ဒုက္ခဖြစ်ပြီး ဓမ္မအားလုံး အနတ္တ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာသိခြင်း ဖြစ်သည်။
တရားစာဖတ်ရန် သို့မဟုတ် နာကြားရန် ရွေးချယ်သောအခါ အတိတ် သို့မဟုတ် အနာဂတ်ကို သိလိုသော စိတ်ကို ဖြေမည့်အရာထက် လက်တွေ့ကျင့်ကြံနိုင်သောအရာကို ရွေးပါ။
နိဒ္ဒေသက လောက၌ ချစ်ခင်နှစ်သက်ဖွယ်အရာသည် ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါရုံ၊ ဂန္ဓာရုံ၊ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံနှင့် စိတ်အာရုံတို့သာ မဟုတ်ဘဲ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ စိတ်ကိုယ်တိုင်၊ ဝိညာဉ်ခြောက်ပါး၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ၊ တဏှာမှသည် အာရုံခြောက်ပါးအပေါ် ဝိတက်နှင့် ဝိစာရအထိ ပါဝင်သည်ဟု ခွဲခြမ်းရှင်းပြသည်။
ကိုယ်ငြိနေသောအရာသည် တစ်ခါတစ်ရံ အပြင်ပစ္စည်းမဟုတ်ဘဲ ကောင်းသောခံစားမှု သို့မဟုတ် ကိုယ်တွေးလိုသော အတွေးတစ်ခု ဖြစ်တတ်သည် — ဥပမာ နှစ်သက်သောကိစ္စကို ထပ်ခါထပ်ခါ စီစဉ်နေခြင်း။ အတွေးကိုယ်တိုင်လည်း ချစ်ခင်ရာ ဖြစ်နိုင်သည်ကို သိလျှင် လွှတ်ချရန် ပိုလွယ်ကူလာသည်။
နိဒ္ဒေသက ဆန္ဒရာဂသည် ကာမ၌ နှစ်သက်ခြင်း၊ တပ်မက်ခြင်း၊ ပျော်မွေ့ခြင်း၊ တောင့်တခြင်းနှင့် ချစ်မြတ်နိုးခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဆန္ဒရာဂကို ငြိမ်းစေခြင်းဆိုသည်မှာ ပယ်ခြင်း၊ ငြိမ်းခြင်း၊ စွန့်ခြင်းဖြစ်ပြီး အမတနိဗ္ဗာန်ပင် ဖြစ်သည်။ နိဗ္ဗာန်ပဒဆိုသည်မှာ ကာကွယ်ရာ၊ ခိုလှုံရာ၊ ဘေးမရှိရာ ပဒဖြစ်ပြီး မပျက်မပြားခြင်းဆိုသည်မှာ တည်ငြိမ်၍ မပြောင်းလဲခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤအဖြေသည် အသစ်တစ်ခုခုကို ရှာဖွေရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ ရှိပြီးသားအရာအပေါ် စွဲကိုင်သောအားကို လျှော့ချရန် ဖြစ်သည်။ အရာတစ်ခုအပေါ် ဆန္ဒ ပေါ့ပါးသွားတိုင်း စိတ်သည် ထိုဆွဲအားမှ အနားယူရသည်။
နိဒ္ဒေသက တဏှာကို ပြန့်နှံ့၍ ပျံ့နှံ့သောကြောင့် ဝိသတ္တိကာဟု ခေါ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ နိဗ္ဗာန်ပဒကို ကောင်းစွာသိသူသည် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး ပွားများခြင်းဖြင့် သတိရှိကာ ကိလေသာငြိမ်းပြီး အမြဲ ငြိမ်းချမ်းသည် — ဆိုလိုသည်မှာ အချိန်တိုင်း၊ ရာသီတိုင်း၊ အသက်အရွယ်တိုင်း — ထို့ပြင် လောက၌ ပြန့်နှံ့သော တဏှာကို ကူးမြောက်နိုင်သည်။
ဤခေတ်တွင် ဆန္ဒသည် မျက်နှာပြင်ကို ဖြတ်၍ ပျံ့နှံ့လေ့ရှိသည်။ မျက်နှာပြင်ကို ဆွဲကြည့်သည့်တိုင်း သတိရှိခြင်းသည် စိတ်ကို လမ်းကြောင်းအားလုံးသို့ လိုက်၍ မပျံ့နှံ့စေရန် လေ့ကျင့်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် ပါးစပ်ဆင့်ပြောသော စကားများ — ဟောကိန်း၊ ကောလာဟလနှင့် ဒုတိယလက်အသိပညာ — သည် ယခင်ခေတ်ထက် ပိုများသည်။ ဟေမကသည် အများကြီး ကြားခဲ့ပြီးနောက် ကြားလေလေ စိတ်ပျံ့လွင့်လေလေ ဖြစ်သည်ဟု ခံစားရသူ၏ ဥပမာဖြစ်ပြီး “မည်သည့်အရာ ဖြစ်လာမည်နည်း” ဟူသော မေးခွန်းမှ “လောက၌ စိတ်ကို ပတ်လည်သို့ ဆွဲခေါ်သွားသော ဆန္ဒမှ မည်သို့ ထွက်မြောက်နိုင်မည်နည်း” ဟူသော မေးခွန်းသို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
မြတ်စွာဘုရား၏ အဖြေက အာရုံကို ကိုယ်နှင့်နီးသောအရာသို့ ပြန်ခေါ်လာသည် — နေ့စဉ် မြင်ရ၊ ကြားရ၊ အရသာခံရ၊ ထိတွေ့ရ၊ တွေးမိသောအရာများအပေါ် ကိုယ်၌ရှိသော နှစ်သက်မှု ဖြစ်သည်။ ကိုယ်နှင့်ဝေးသော အတိတ် သို့မဟုတ် အနာဂတ်ကိစ္စအတွက် အဖြေရှာရန် မလိုပါ။
ပါးစပ်ဆင့်စကားကို ချက်ချင်း မယုံခြင်းသည် ဆရာ သို့မဟုတ် ရိုးရာကို မလေးစားခြင်း မဟုတ်ပါ။ ကိုယ်တိုင်မြင်သည်အထိ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ကိုင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ
တစ်ဦးတည်းသော သားကို ဆုံးရှုံးသူသည် ချစ်ခင်မှုက ဒုက္ခဆောင်ကြဉ်းသည်ဟု မယုံကြည်ခဲ့ပေ၊ မလ္လိကာမိဖုရားက ပသေနဒိကောသလ…
ချမ်းသာကြွယ်ဝသော ဗြာဟ္မဏသည် ဥစ္စာကို စွန့်၍ ရှင်ရဟန်းပြုသည်။ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား ကြွလာသောအခါ ဘုရားရှင်အား နင…
ရှင်အာနန္ဒာ၏ ဂါထာများ — မိတ်ဆွေရွေးချယ်ခြင်း၊ အနည်းငယ်သာ သင်ယူသူသည် နွားကဲ့သို့ အချည်းနှီး အိုမင်းခြင်း၊ များစ…
ကာဠိဂေါဓာမိဖုရား၏ သားတော် ရှင်ဘဒ္ဒိယသည် ယခင်က ဘုရင်ဖြစ်ဖူးသူဖြစ်သည်။ ဓားကိုင်စစ်သားများ အကာအကွယ်ပေးသော နန်းတော…