ขุททกนิกาย ขุททกปาฐ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต
ฉบับ มมร. · เล่ม ๔๓ · หน้า ๓๕๕ · ข้อ 35
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

" เต่าเปล่งวาจา ได้ฆ่าตนแล้วหนอ, เมื่อท่อน

ไม้ที่ตนคาบไว้ดีแล้ว, ก็ฆ่า (ตน) ด้วยวาจาอันเป็น

ของ ๆ ตน. ข้าแต่พระองค์ผู้แกล้วกล้าประเสริฐใน

หมู่คน บุคคลเห็นเหตุแม้นั่นแล้ว ควรเปล่งวาจาที่ดี

ไม่ควรเปล่งวาจาที่ล่วงเลยเวลา. พระองค์ย่อม

ทอดพระเนตรเห็นเต่าตัวถึงความฉิบหายเพราะพูดมาก

(มิใช่หรือ)"

แล้วตรัสว่า " ภิกษุทั้งหลาย ธรรมดาภิกษุพึงเป็นผู้สำรวมปากประพฤติ สม่ำเสมอ ไม่ฟุ้งซ่าน มีจิตสงบ " ดังนี้แล้ว ตรัสพระคาถานี้ว่า :-

๓.โย มุขสญฺโต ภิกฺขุ มนฺตภาณี อนุทฺธโต

อตฺถํ ธมฺมญฺจ ทีเปติ มธุรํ ตสฺส ภาสิตํ.

" ภิกษุใด สำรวมปาก มีปกติกล่าวด้วยปัญญา

ไม่ฟุ้งซ่าน แสดงอรรถและธรรม, ภาษิตของภิกษุ

นั้น ย่อมไพเราะ."

แก้อรรถ

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มุขสญฺโต ความว่า ชื่อว่าผู้สำรวม แล้วด้วยปาก เพราะไม่พูดคำเป็นต้นว่า " เจ้าเป็นคนชาติชั่ว เจ้าเป็นคน ทุศีล" แม้กะคนทั้งหลายมีทาสและคนจัณฑาลเป็นต้น.

บทว่า มนฺตภาณ ความว่า ปัญญา พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียก ว่า มันตา, ผู้มีปกติพูดด้วยปัญญานั้น.

บทว่า อนุทฺธโต ได้แก่ ผู้มีจิตสงบแล้ว.

เข้าสู่ระบบเพื่อรับ ๒๐ แต้มบุญจากการอ่านหน้านี้