๓. อรรถกถาจาปาเถรีคาถา

คาถาว่า ลฏฺิหตฺโถ ปุเร อาสิ เป็นต้น เป็นคาถาของ พระ- จาปาเถรี.

พระเถรีแม้รูปนี้ บำเพ็ญบารมีมาในพระพุทธเจ้าพระองค์ก่อน ๆ สร้าง สมกุศล อันเป็นอุปนิสสัยแห่งพระนิพพาน มาในภพนั้น ๆ สะสมกุศลมูลมา โดยลำดับสร้างสมสัมภารธรรมเครื่องปรับปรุงวิโมกข์ มาในพุทธุปบาทกาลนี้ ก็บังเกิดเป็นลูกสาวของหัวหน้าพรานล่าเนื้อ ในหมู่บ้านพรานล่าเนื้อตำบลหนึ่ง ในวังกหารชนบท นางมีชื่อว่า จาปา สมัยนั้น นักบวชอาชีวกชื่ออุปกะ พบกับ พระศาสดา ซึ่งเสด็จออกจากโพธิมัณฑสถานเจาะจงไปยังกรุงพาราณสี เพื่อ ประกาศพระธรรมจักร ถามว่า ผู้มีอายุ อินทรีย์ของท่านผ่องใส ฉวีวรรณ ก็ขาวผ่องบริสุทธิ์ ผู้มีอายุ ท่านบวชเฉพาะเจาะจงใครกันนะ หรือว่าใครเป็น ศาสดาของท่าน หรือว่าท่านชอบใจธรรมของใคร เมื่อพระศาสดาทรงชี้แจง ให้เขารู้เรื่องที่พระองค์เป็นพระสัพพัญญูพุทธเจ้า และการประกาศพระธรรม- จักร ดังนี้ว่า

เราครอบงำธรรมทั้งหมด รู้ธรรมทุกอย่าง ไม่

ติดอยู่ในธรรมทั้งปวง ละกิเลสได้หมด หลุดพ้น

เพราะสิ้นตัณหา รู้ยิ่งด้วยปัญญาเองแล้ว ยังจะต้อง

แสดงว่าใครเป็นศาสดาเล่า.

เราไม่มีอาจารย์ คนเสมอเราก็ไม่มี คนที่เทียบ

เราในโลกทั้งเทวโลกก็ไม่มี เราเป็นอรหันต์ เป็น

ศาสดายอดเยี่ยม เป็นเอก เป็นสัมมาสัมพุทธะ เย็น

สนิท ดับร้อนได้แล้ว เราจะไปกรุงพาราณสีราชธานี

ของแคว้นกาสี เราจะลั่นกลองธรรมอมตเภรี ในโลก

อันมืด.