ภพที่ระคนด้วยนามขันธ์ ๔ คือล้วนไปด้วยนามขันธ์ ๔ แห่งภพ นั้นมีอยู่ ฉะนั้น ภพนั้นจึงชื่อว่า จตุโวการภพ, จตุโวการภพนั้น เป็นอรูปภพ.

ภพที่ระคนด้วยขันธ์ ๕ คือล้วนไปด้วยขันธ์ ๕ แห่งภพนั้นมีอยู่ ฉะนั้น ภพนั้นจึงชื่อว่า ปัญจโวการภพ, ปัญจโวการภพนั้น เป็น กามภพด้วยเป็นเอกเทสแห่งรูปภพด้วย.

______________________

ฌาน

๙] วิสัชนา ๑๒ มีวิสัชนาในปฐมฌานเป็นต้น พระธรรม เสนาบดีสารีบุตรแสดงด้วยอำนาจฌานสมาบัติ.

คำว่า ฌาน ในที่นี้ ประสงค์เอาเพียงแต่พรหมวิหารธรรม

เท่านั้น.

ปฐมฌาน ประกอบด้วยวิตกวิจารปีติสุขและเอกกัคตา.

ทุติยฌาน ประกอบด้วยปีติสุขและเอกัคตา.

ตติยฌาน ประกอบด้วยสุขและเอกัคตา.

จตุตถฌาน ประกอบด้วยอุเบกขาและเอกัคตา.

๑๐] ธรรมชาติใด ย่อมสนิทสนม รักใคร่ ฉะนั้น ธรรม- ชาตินั้น ชื่อว่า เมตตา อธิบายว่า ย่อมเสน่หา. อีกอย่างหนึ่ง ความ