dukkhaṁ; yesaṁ dhammānaṁ ādito samudāgamanaṁ paññāyati, atthaṅgamato nirodho paññāyati, kammasannissito vipāko, vipākasannissitaṁ kammaṁ, nāmasannissitaṁ rūpaṁ, rūpasannissitaṁ nāmaṁ, jātiyā anugataṁ, jarāya anusaṭaṁ, byādhinā abhibhūtaṁ, maraṇena abbhāhataṁ, dukkhe patiṭṭhitaṁ, atāṇaṁ aleṇaṁ asaraṇaṁ asaraṇībhūtaṁ— ime vuccanti dukkhā. Ime dukkhā kuto samudāgatā kuto jātā kuto sañjātā kuto nibbattā kuto abhinibbattā kuto pātubhūtā kiṁnidānā kiṁsamudayā kiṁjātikā kiṁpabhavāti, imesaṁ dukkhānaṁ mūlaṁ pucchati hetuṁ pucchati nidānaṁ pucchati sambhavaṁ pucchati pabhavaṁ pucchati samuṭṭhānaṁ pucchati āhāraṁ pucchati ārammaṇaṁ pucchati paccayaṁ pucchati samudayaṁ pucchati papucchati yācati ajjhesati pasādetīti— kuto nu dukkhā samudāgatā ime. <b>Ye keci lokasmimanekarūpā</b>ti. <b>Ye kecī</b>ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādiyanavacanametaṁ— ye kecīti. <b>Lokasmin</b>ti apāyaloke manussaloke devaloke khandhaloke dhātuloke āyatanaloke. <b>Anekarūpā</b>ti anekavidhā nānāppakārā dukkhāti— ye keci lokasmimanekarūpā. Tenāha so brāhmaṇo— “Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ, (iccāyasmā mettagū) Maññāmi taṁ vedaguṁ bhāvitattaṁ; Kuto nu dukkhā samudāgatā ime, Ye keci lokasmimanekarūpā”ti. <b>Dukkhassa ve maṁ pabhavaṁ apucchasi,</b> (mettagūti bhagavā) <b>Taṁ te pavakkhāmi yathā pajānaṁ;</b> <b>Upadhinidānā pabhavanti dukkhā,</b> <b>Ye keci lokasmimanekarūpā.</b>