วิภังค์
ฉบับ มมร. · เล่ม ๗๘ · หน้า ๖๑๙ · ข้อ 848
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

๑๒ บท ที่ตรัสไว้ด้วยสามารถแห่งปัญญาอันแน่นอน อันเป็นบทที่ ๒ และที่ ๓ ในปีติติกะนั้นแหละ.

ก็ จตุกกมาติกา ทรงตั้งไว้โดยหมวด ๔ มี ๒๑ บท มีคำว่า กมฺมสฺสกตสญฺาณํ เป็นต้น.

ปัญจกมาติกา ทรงตั้งไว้ หมวดละ ๕ มี ๒ หมวด.

ฉักกมาติกา ทรงตั้งไว้ หมวดละ ๖ มี ๑ หมวด.

สัตตกมาติกา ทรงตั้งไว้ หมวดละ ๗ มี ๑๑ หมวด ที่ตรัสไว้โดย ย่ออย่างนี้ว่า "สตฺตสตฺตติ าณวตฺถุ" (แปลว่า ญาณวัตถุ ๗๗) ดังนี้.

อัฏฐมาติกา ทรงตั้งไว้ หมวดละ ๘ มี ๑ หมวด.

นวกมาติกา ทรงตั้งไว้ หมวดละ ๙ มี ๑ หมวด.

ทสกมาติกา พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตั้งไว้หมวดละ ๑๐ มีเพียงหมวด เดียวเท่านั้นซึ่งมีคำว่า "ทส ตถาคตสฺส ตถาคตพลานิ" ดังนี้เป็นต้น.

บรรดาคำเหล่านั้น คำว่า ๑๐ เป็นคำกำหนดจำนวน.

คำว่า ตถาคตสฺส (แปลว่า ของพระตถาคต) ได้แก่ พระฤาษีทั้งหลาย ในปางก่อน มีพระพุทธเจ้าทรงพระนามว่า วิปัสสี เป็นต้น เสด็จมาแล้ว ฉัน ใด พระตถาคตพระองค์นี้ ก็เสด็จมาแล้วฉันนั้น อนึ่ง พระพุทธเจ้าเหล่านั้น เสด็จไปแล้วฉันใด พระตถาคตพระองค์นี้ ก็เสด็จไปแล้วฉันนั้น.

คำว่า ตถาคตพลานิ ได้แก่ กำลังของพระตถาคตนั้น มิได้ทั่ว ไปแก่ชนเหล่าอื่น ๆ อีกอย่างหนึ่ง อธิบายว่า กำลังทั้งหลายของพระพุทธเจ้า ในปางก่อนผู้เสด็จมาแล้ว ด้วยอุปนิสสัยสมบัติ คือ บุญ ฉันใด แม้กำลังแห่ง พระตถาคตพระองค์นี้ผู้เสด็จมาแล้ว ก็ฉันนั้น.

เข้าสู่ระบบเพื่อรับ ๒๐ แต้มบุญจากการอ่านหน้านี้