เพราะละสุขละทุกข์ได้ เพราะโสมนัสและโทมนัสดับสนิทในก่อน มีสติบริสุทธิ์ เพราะอุเบกขาอยู่ นี้เรียกว่า สัมมาสมาธิ

สภาวธรรมนี้เรียกว่า ทุกขนิโรธคามินีปฏิทาอริยสัจ.

สุตตันตภาชนีย์ จบ

๔. สัจจวิภังคนิเทศ๑

วรรณนาสุตตันตภาชนีย์

ว่าด้วยอุเทศวาร

บัดนี้ พึงทราบวินิจฉัยในสัจจวิภังค์ในลำดับแห่งธาตุวิภังค์ต่อไป บทว่า จตฺตาริ (๔) เป็นคำกำหนดจำนวน. บทว่า อริยสจฺจานิ (อริยสัจ)

เป็นคำแสดงไขธรรมที่กำหนดไว้. ก็พึงทราบวินิจฉัยในอุเทศวารมีคำว่า

ทุกฺขํ อริยสจฺจํ (ทุกขอริยสัจ) เป็นต้น.

วิภาคโต นิพฺพจน ลกฺขณาทิปฺปเภทโต

อตฺถตฺถุทฺธารโต เจว อนูนาธิกโต ตถา

กมโต อริยสจฺเจสุ ยํ ญาณํ ตสฺส กิจฺจโต

อนฺโตคธานํ ปเภทา อุปมาโต จตุกฺกโต

สุญฺเตกวธาทีหิ สภาควิสภาคโต

วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ วิญฺญุนา สาสนกฺกเม ๑ บาลีข้อ ๑๔๔