๑. กุสชาดก

ว่าด้วยพระเจ้ากุสราชลุ่มหลงรูปโฉมของนางประภาวดีี

[๙๔] รัฐของพระองค์นี้ มีทรัพย์ มียาน

มีเครื่องราชกกุธภัณฑ์ สมบูรณ์ด้วยสิ่งที่น่าปรารถนา

ทั้งปวง ข้าแต่พระมารดา ขอพระองค์จงทรงปกครอง

ราชสมบัติของพระองค์นี้ หม่อนฉันจะขอทูลลาไปยัง

เมืองสาคละ ซึ่งเป็นที่สถิตแห่งพระนางประภาวดี

ที่รัก.

[๙๕] พระองค์ทรงนำหาบใหญ่มาด้วยพระทัย

อันไม่ซื่อตรง จักต้องทรงสวยทุกข์ใหญ่ทั้งกลางวัน

และกลางคืน ขอเชิญพระองค์เสด็จกลับไปยังกุสาวดี

นครเสียโดยเร็วเถิด หม่อมฉันไม่ปรารถนาให้พระองค์

ซึ่งมีผิวพรรณชั่วอยู่ในที่นี้.

[๙๖] ประภาวดีเอ๋ย พี่ติดใจในผิวพรรณของ

เธอ จึงจะจากที่นี้ไปยังเมืองกุสาวดีไม่ได้ พี่ยินดีใน

การเห็นเธอ ได้ละทิ้งบ้านเมืองมารินรมย์อยู่ในพระ-

ราชนิเวศน์อันน่ารื่นรมย์ของพระเจ้ามัททราช ดูก่อน

น้องประภาวดี พี่ติดใจในผิวพรรณของเธอจนลุ่มหลง

เที่ยวไปยังพื้นแผ่นดิน พี่ไม่รู้จักทิศว่า คนมาแล้วจาก