<b>Pacchā pure vāpi apekkhamānā</b>ti. <b>Pacchā</b> vuccati anāgataṁ, <b>pure</b> vuccati atītaṁ. Api ca atītaṁ upādāya anāgatañca paccuppannañca pacchā, anāgataṁ upādāya atītañca paccuppannañca pure. Kathaṁ pure apekkhaṁ karoti? “Evaṁrūpo ahosiṁ atītamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti. “Evaṁvedano ahosiṁ … evaṁsañño ahosiṁ … evaṁsaṅkhāro ahosiṁ … evaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti. Evampi pure apekkhaṁ karoti. Atha vā “iti me cakkhu ahosi atītamaddhānaṁ, iti rūpā”ti— tattha chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ. Chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati. Tadabhinandanto evampi pure apekkhaṁ karoti. “Iti me sotaṁ ahosi atītamaddhānaṁ, iti saddā”ti …pe… “iti me ghānaṁ ahosi atītamaddhānaṁ, iti gandhā”ti … “iti me jivhā ahosi atītamaddhānaṁ, iti rasā”ti … “iti me kāyo ahosi atītamaddhānaṁ, iti phoṭṭhabbā”ti … “iti me mano ahosi atītamaddhānaṁ, iti dhammā”ti— tattha chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ. Chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati. Tadabhinandanto evampi pure apekkhaṁ karoti. Atha vā yānissa tāni pubbe mātugāmena saddhiṁ hasitalapitakīḷitāni tadassādeti taṁ nikāmeti, tena ca vittiṁ āpajjati. Evampi pure apekkhaṁ karoti. Kathaṁ pacchā apekkhaṁ karoti? “Evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti. “Evaṁvedano siyaṁ … evaṁsañño siyaṁ … evaṁsaṅkhāro siyaṁ … evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti. Evampi pacchā apekkhaṁ karoti.