๔. สัญโญชนสูตร
[๑๘๔] เทวดาทูลถามว่า
โลกมีอะไรหนอเป็นเครื่องประกอบ
ไว้ อะไรหนอเป็นเครื่องเที่ยวไปของโลก
นั้น เพราะละขาดซึ่งธรรมอะไรจึงเรียกว่า
นิพพาน.
[๑๘๕] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า
โลกมีความเพลิดเพลินเป็นเครื่อง
ประกอบไว้ วิตกเป็นเครื่องเที่ยวไปของ
โลกนั้น เพราะละตัณหาเสียได้ขาด จึง
เรียกว่านิพพาน.
อรรถกถาสัญโญชนสูตร
พึงทราบวินิจฉัยในสัญโญชนสูตรที่ ๔ ต่อไป :-
บทว่า กึสุ สํโยชโน ความว่า อะไรเป็นสังโยชน์ อะไรเป็น
เครื่องผูกไว้. บทว่า วิจรณํ ได้แก่ เท้าทั้งหลายเป็นเครื่องเที่ยวไป. บทว่า
วิจรณํ นี้เป็นคำเอกพจน์ใช้ในอรรถแห่งพหูพจน์. บทว่า วิตกฺกสฺส วิจรณา ได้แก่ วิตก เป็นเท้าของโลก.