สุญฺาคารํ ปวิฏฺสฺส สนฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขุโน

อมานุส รตี โหติ สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโตติ จ

ปุรโต ปจฺฉโต วาปิ อปโร เจ น วิชฺชติ

อตีว ผาสุ ภวติ เอกสฺส วสโต วเนติ จ.

เมื่อภิกษุเข้าไปสู่สูญญาคาร (เรือน-

ว่าง) มีจิตสงบแล้ว ยินดีอยู่ในสิ่งที่มิใช่

ของมนุษย์ จึงเห็นธรรมโดยชอบ ดังนี้

และคาถาว่า บุคคลอื่น ข้างหน้าหรือ

ว่าข้างหลัง ย่อมไม่ปรากฏ เมื่อเป็นผู้เดียว

อยู่ในป่า ความผาสุกย่อมเกิดได้โดยเร็ว

ดังนี้.

เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสพระคาถาที่ ๒.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สา รติ ปฏิภาติ มํ อธิบายว่า ในเวลาเห็นปานนี้ ชื่อว่า การนั่งของบุคคลผู้เดียวอันใด นั้นเป็นความยินดี

ย่อมปรากฏแก่เรา. คำที่เหลือ เช่นกับนัยก่อนนั่นแหละ.

จบอรรถกถาสกมานสูตรที่ ๕