ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค
ฉบับ มมร. · เล่ม ๑๑ · หน้า ๓๙๐ · ข้อ 140
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

บทว่า อกฏวิธา แปลว่า ไม่มีวิธีที่ใครทำไว้. อธิบายว่า ถึงจะให้ ใคร ๆ ทำว่า จงทำอย่างนี้ ก็ไม่เป็นอันทำ.

บทว่า อนิมฺมิตา ได้แก่ไม่มีใครเนรมิตแม้ด้วยฤทธิ์.

บทว่า อนิมฺมาตา ได้แก่ไม่มีใครให้เนรมิต.

อาจารย์บางพวกกล่าวบทว่า อนิมฺมาเปตพฺพา บทนั้นไม่ปรากฏ ในบาลีและในอรรถกถา.

๓ บทมีบทว่า วญฺฌา เป็นต้น มีเนื้อความดังกล่าวแล้วนั่นแหละ.

บทว่า น อิญฺชนฺติ ความว่า ไม่หวั่นไหว เพราะตั้งมั่นเหมือน เสาระเนียด.

บทว่า น วิปริณมนติ ได้แก่ไม่ละปรกติ.

บทว่า น อญฺมญฺํ พฺยาพาเธนฺติ ได้แก่ไม่กระทบกันและกัน.

บทว่า นาลํ ได้แก่ไม่สามารถ.

ในบทว่า ปวีกาโย เป็นต้น กองดินหรือดินรวมกัน ก็คือดิน นั่งเอง.

บทว่า ตตฺถ ได้แก่นกายซึ่งมีชีวะเป็นที่ ๗ เหล่านั้น.

บทว่า สตฺตนฺนํเยว กายานํ ความว่า ศัสตราย่อมเข้าไปตามระหว่าง คือช่องซอกของกายทั้ง ๗ เหมือนอย่างศัสตราที่ฟันลงไปในกองถั่วเขียว เป็นต้น ย่อมเข้าไปตามระหว่างถั่วเขียวเป็นต้นฉะนั้น. ครูปกุทธกัจจายนะ แสดงว่า ในสัตวนิกายนั้น มีเพียงสัญญาว่าเราจะปลงสัตว์นี้จากชีวิตอย่าง เดียวเท่านั้น (หาใช่เป็นการปลงชีวิตไม่ ).

ในวาทะของนิครนถนาฏบุตร มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้

บทว่า จาตุยามสํวรสํวุโต ความว่า สำรวมทั้ง ๔ ด้าน.