Idaṁ dukkhaṁ, ayaṁ dukkhasamudayoti ayamekānupassanā. Ayaṁ dukkhanirodho, ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti, ayaṁ dutiyānupassanā. Evaṁ sammā dvayatānupassino kho, bhikkhave, bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato dvinnaṁ phalānaṁ aññataraṁ phalaṁ pāṭikaṅkhaṁ— diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā”ti. Idamavoca bhagavā. Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā: “Ye dukkhaṁ nappajānanti, atho dukkhassa sambhavaṁ; Yattha ca sabbaso dukkhaṁ, asesaṁ uparujjhati; Tañca maggaṁ na jānanti, dukkhūpasamagāminaṁ. Cetovimuttihīnā te, Atho paññāvimuttiyā; Abhabbā te antakiriyāya, Te ve jātijarūpagā. Ye ca dukkhaṁ pajānanti, atho dukkhassa sambhavaṁ; Yattha ca sabbaso dukkhaṁ, asesaṁ uparujjhati; Tañca maggaṁ pajānanti, dukkhūpasamagāminaṁ. Cetovimuttisampannā, Atho paññāvimuttiyā; Bhabbā te antakiriyāya, Na te jātijarūpagāti. ‘Siyā aññenapi pariyāyena sammā dvayatānupassanā’ti, iti ce, bhikkhave, pucchitāro assu; ‘siyā’tissu vacanīyā. Kathañca siyā? Yaṁ kiñci dukkhaṁ sambhoti sabbaṁ upadhipaccayāti, ayamekānupassanā. Upadhīnaṁ tveva asesavirāganirodhā natthi dukkhassa sambhavoti, ayaṁ dutiyānupassanā. Evaṁ sammā …pe… athāparaṁ etadavoca satthā:
