[๗๔๔] รูปายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ?
รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ รูปายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่จักไม่เกิดขึ้น และธัมมายตนะก็จักไม่ ดับไป.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.
[๗๔๕] มนายตนะจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ธัมมายตนะของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ?
มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ซึ่ง เป็นอสัญญสัตว์จักไม่เกิดขึ้น แต่ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ มนายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งปรินิพพานอยู่ จักไม่เกิดขึ้น และธัมมายตนะก็จักไม่ ดับไป.
หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักไม่ดับไป มนายตนะของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น?
ถูกแล้ว.
[๗๔๖] จักขายตนะย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตายตนะของสัตว์นั้นเคยดับไป แล้วหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า โสตายตนะของสัตว์ใดเคยดับไปแล้ว จักขายตนะของสัตว์นั้นย่อมเกิดขึ้น?
โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ เคย ดับไปแล้ว แต่จักขายตนะย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสตายตนะของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ เคยดับไปแล้ว และจักขายตนะย่อมเกิดขึ้น.
ท่านจำแนก อดีตปุจฉา กับด้วยปัจจุบันไว้ในอุปาทวาร ฉันใด บัณฑิตพึงจำแนก อดีตปุจฉา กับด้วยปัจจุบัน อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี แม้ในอุปาทนิโรธวาร ฉันนั้น.