ยมก ภาค ๑
ฉบับหลวง · เล่ม ๓๘ · หน้า ๓๒๗ · ข้อ 922 923 924 925
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

หรือว่า มัคคสัจของสัตว์ใดย่อมดับไป สมุทยสัจของสัตว์นั้นย่อมดับไป?

หามิได้.

[๙๒๒] ทุกขสัจในภูมิใดย่อมดับไป สมุทยสัจในภูมินั้นย่อมดับไปหรือ?

ทุกขสัจในภูมินั้น คือ อสัญญสัตตภูมิ ย่อมดับไป ฯลฯ.

คำที่กำหนดด้วยบทว่า ยตฺถ (ในภูมิใด) เป็นเช่นเดียวกัน ทั้งในอุปปาทวาร ทั้งใน นิโรธวาร ทั้งในอุปปาทนิโรธวาร.

เหตุเครื่องกระทำให้ต่างกัน ย่อมไม่มี

[๙๒๓] ทุกขสัจของสัตว์ใดในภูมิใด ย่อมดับไป ฯลฯ.

แม้คำที่กำหนดด้วยบทว่า ยสฺส (ของสัตว์ใด) ยตฺถ (ในภูมิใด) พึงให้พิสดารเช่น เดียวกัน.

[๙๒๔] ทุกขสัจของสัตว์ใดในภูมิใด ย่อมไม่ดับไป สมุทยสัจของสัตว์นั้นย่อมไม่ ดับไปหรือ?

ถูกแล้ว.

หรือว่า สมุทยสัจของสัตว์ใดย่อมไม่ดับไป ทุกขสัจของสัตว์นั้นย่อมไม่ดับไป?

สมุทยสัจของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งตัณหาวิปปยุตตจิต ในปวัตติกาล ย่อมไม่ดับไป แต่ทุกขสัจของสัตว์เหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ สมุทยสัจของ สัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังเกิดขึ้นอยู่ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในภังคขณะ แห่งมัคคจิตและผลจิต ในอรูปภูมิ ย่อมไม่ดับไป และทุกขสัจก็ย่อมไม่ดับไป.

[๙๒๕] ทุกขสัจของสัตว์ใด ย่อมไม่ดับไป มัคคสัจของสัตว์นั้นย่อมไม่ดับไป หรือ?

ทุกขสัจของสัตว์เหล่านั้น ในภังคขณะแห่งมัคคจิตในอรูปภูมิ ย่อมไม่ดับไป แต่มัคคสัจ ของสัตว์เหล่านั้นย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ ทุกขสัจของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังเกิดขึ้นอยู่ทั้งหมด ในอุปปาทขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในภังคขณะแห่งผลจิต ในอรูปภูมิ ย่อมไม่ดับไป และ มัคคสัจก็ย่อมไม่ดับไป.

หรือว่า มัคคสัจของสัตว์ใดย่อมไม่ดับไป ทุกขสัจของสัตว์นั้นย่อมไม่ดับไป.