ขุททกนิกาย มหานิทเทส
ฉบับ มมร. · เล่ม ๖๕ · หน้า ๑๘๕ · ข้อ 29
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

บทว่า คติปริยนฺเต ได้แก่ คติ ๕ มีนรกเป็นต้น.

บทว่า อุปปตฺติปริยนฺเต ได้แก่ในการบังเกิดในสุคติและทุคติ.

บทว่า ปฏิสนฺธิปริยนฺเต ได้แก่ในปฏิสนธิในกามภพ ที่รูปภพ และอรูปภพ.

บทว่า ภวปริยนฺเต ได้แก่ เอกโวการภพ. จตุโวการภพ, ปัญจ โวการภพ, สัญญาภพ, เนวสัญญานาสัญญาภพ, กามภพ, รูปภพ, และ อรูปภพ.

บทว่า สํสารปริยนฺเต ได้แก่ ในความเป็นไปไม่ขาดแห่งขันธ์ ธาตุ อายตนะ.

บทว่า วฏฺฏปริยนฺเต ได้แก่ในส่วนสุดรอบแห่งกรรมวัฏ วิปาก วัฏ และกิเลสวัฏ.

บทว่า อนติมภเว ได้แก่ ในอุปบัติภพอันเป็นที่สุด.

บทว่า อนฺติมสมุสฺสเย ิโต ได้แก่ ตั้งอยู่ในร่างกาย คือใน สรีระอันเป็นที่สุด.

บทว่า อนฺติมเทหธโร ความว่า ชื่อว่า ทรงไว้ซึ่งร่างกายที่สุด เพราะอรรถว่า ทรงไว้ซึ่งร่างกายคือสรีระ อันมีในที่สุดคือเป็นที่สุด.

บทว่า อรหา ความว่า ชื่อว่า พระอรหันต์ เพราะไกลข้าศึก เพราะกำจัดข้าศึก เพราะควรแก่ปัจจัยเป็นต้นและเพราะไม่มีที่ลับในการ ทำชั่ว.

บทว่า ตสฺสายํ ปจฺฉิมโก ความว่า ร่างกายคืออัตภาพนี้ เป็น ที่สุดของพระขีณาสพนั้น.