ขุททกนิกาย มหานิทเทส
ฉบับ มมร. · เล่ม ๖๕ · หน้า ๗๑๙ · ข้อ 267
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

บทว่า นิชฺฌายติ ความว่า ย่อมคิดหลายอย่าง.

บทว่า อวชฺฌายติ ความว่า ย่อมคิดนอกไปจากนั้น.

บทว่า อุลูโก ได้แก่ นกเค้าแมว.

บทว่า รุกฺขสาขายํ ความว่า ที่กิ่ง ซึ่งตั้งขึ้นบนต้นไม้ หรือที่ ค่าคบ.

บทว่า มูสิกํ คมยมาโน ความว่า แสวงหาหนู, อาจารย์บาง ท่านกล่าวว่า มคฺคยมาโน ดังนี้ก็มี.

บทว่า โกตฺถุ ได้แก่ สุนัขจิ้งจอก.

บทว่า วิลาโร ได้แก่ แมว.

บทว่า สนฺธิสมลสปงฺกตีเร ความว่า ในระหว่างเรือน ๒ หลังที่ ท่อน้ำ เปือกตม ที่ทิ้งหยากเยื่อ และที่เนินค่าย.

บทว่า วหจฺฉินฺโน ความว่า มีเนื้อหลังและคอขาดไป คาถาต่อ จากนี้ปรากฏความเกี่ยวเนื่องกันแล้วทั้งนั้น.

บทว่า สตฺถานิ ในคาถานั้น ได้แก่ กายทุจริตเป็นต้น ก็กาย ทุจริตเป็นต้นเหล่านั้น ท่านเรียกว่า ศัสตรา เพราะอรรถว่า ตัดทั้งตน และผู้อื่น ก็ภิกษุนี้ เมื่อกล่าวว่า ข้าพเจ้าสึกเพราะเหตุนี้ ชื่อว่าย่อมกระทำ ศัสตรา คือกล่าวเท็จแต่ต้นก่อนโดยวิเสส ในบรรดาศัสตราเหล่านั้น เพราะเหตุนั้นแหละ พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า เอส ขฺวสฺส มหา เคโธ โมสวชฺชํ ปคาหติ ดังนี้.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เอส ขฺวสฺส ตัดบทเป็น เอโส โข อสฺส.