ขุททกนิกาย มหานิทเทส
ฉบับ มมร. · เล่ม ๖๕ · หน้า ๕๙๘ · ข้อ 180
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

ด้วยโสดาปัตติมรรค อริยบุคคลนั้นย่อมไม่กลับถึงกิเลสเหล่านั้นอีก คือไม่ ยังกิเลสเหล่านั้นให้กลับบังเกิดอีก.

บทว่า น ปจฺจาคจฺฉติ ความว่า ไม่มาภายหลัง.

บทว่า ปญฺจหากาเรหิ ตาทิ ความว่า เป็นผู้เช่นกับด้วยเหตุ หรือส่วน ๕ อย่าง.

บทว่า อิฏฺานิฏฺเ ตาทิ ความว่า เป็นผู้เช่นกับในเหตุ ๒ อย่าง คือ อิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์ เพราะเปลื้องความยินดีและยินร้ายได้ ตั้งอยู่.

บทว่า จตฺตาวี ได้แก่ ละกิเลสทั้งหลาย.

บทว่า ติณฺณาวี ได้แก่ ก้าวล่วงสงสาร.

บทว่า มุตฺตาวี ได้แก่ พ้นจากราคะเป็นต้น.

บทว่า ตํ นิทฺเทสา ความว่า ชื่อว่าเป็นผู้เช่นกัน เพราะแสดง ออก คือกล่าวชี้แจงด้วยคุณมีศีลและศรัทธาเป็นต้นนั้น ๆ.

พระสารีบุตรเถระประสงค์จะกล่าวอาการ ๕ อย่างนั้นให้พิสดาร จึง กล่าวว่า กถํ อรหา อิฏานิฏฺเ ตาทิ เป็นต้น.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ลาเภปิ ความว่า แม้ในการได้ ปัจจัย ๔.

บทว่า อลาเภปิ ความว่า แม้ในการเสื่อมปัจจัย ๔ เหล่านั้น.

บทว่า ยเสปิ ได้แก่ แม้ในบริวาร.

บทว่า อยเสปิ ได้แก่ แม้ในคราวเสื่อมบริวาร.

บทว่า ปสํสายปิ ได้แก่ แม้ในการกล่าวสรรเสริญ.